Hoa xuân bên trời cũ Reviewed by Momizat on . T/S Alan Phan 22 Jan 2012 “Tự nhủ lòng mình là hương cốm Chả biết tay ai làm lá sen…” (thơ Nguyên Sa) Mấy hôm nay, Saigon trở lạnh. Vài hôm trước, một trận mưa T/S Alan Phan 22 Jan 2012 “Tự nhủ lòng mình là hương cốm Chả biết tay ai làm lá sen…” (thơ Nguyên Sa) Mấy hôm nay, Saigon trở lạnh. Vài hôm trước, một trận mưa Rating:
>>Trang chủ » Góc Nhìn Thơ Mộng của Alan » Hoa xuân bên trời cũ

Hoa xuân bên trời cũ

T/S Alan Phan

22 Jan 2012

“Tự nhủ lòng mình là hương cốm

Chả biết tay ai làm lá sen…” (thơ Nguyên Sa)

Mấy hôm nay, Saigon trở lạnh. Vài hôm trước, một trận mưa đêm nhỏ, dai dẳng, làm rụng vài cánh mai nở sớm bên thềm. Hiên nhà ươn ướt, như nước mắt người tình vẫn còn tiếc thương cho những đóa hoa xuân, không kịp nhìn cái Tết đang quanh quẩn đâu đây, chờ đón giao thừa.

Ngày xưa, khi qua tuổi lên 10, mỗi mùa Tết, tôi được cha giao nhiệm vụ đánh bóng lư đồng, các bức tranh, khung hình hay tượng, trẩy lá cây mai, mua trồng thêm cúc, mẫu đơn, vạn thọ… và dọn sạch khu thờ phượng. Dù có ham chơi và hoang đàng, tôi vẫn rất nghiêm túc thi hành phận sự. Vớí tôi, đây là một điều gì to lớn, sâu xa và thiêng liêng hơn cả chuyện học hay chuyện gia đình. Đây là Tết, là khởi đầu của vạn vật, là khai sáng của vận hội mới, là niềm hy vọng của tận cùng tâm linh. Tôi nghĩ 90 triệu người Việt khác, dù đang ở quê nhà hay tha phương chân trời nào, không ít thì nhiều, cũng mang một tâm trạng tương tự.

Ngay cả những người nhập cư đang ở các thành phố lớn, chuyện mua vé và sắp xếp về quê ăn Tết là điều ưu tiên. Bởi vì trong tiềm thức, ai cũng trân trọng những cái Tết khi vừa mới lớn, khi lòng đầy háo hức rộn ràng, chờ những niềm vui, trò chơi cố hữu và nghĩ rằng hạnh phúc là một nhân quyền tự nhiên của kiếp con người.

Dù chỉ là một học sinh khi những biến cố hay vận hên xui của năm này không khác bao nhiêu so với năm ngoái, nhưng giữa đêm Giao Thừa, tôi cũng luôn khai bút viết những lời xin các thần linh về những điều mà tôi cho là tôi và người thân sẽ đáng được hưởng trong năm mới. Sau đó là một bài thơ cầu chúc cho Cha Mẹ những phúc lộc sức khỏe, cho cả những người đẹp mà mình chỉ đang mơ tưởng. Tiếng pháo đì đùng vang khắp mọi ngã đường, các bài ca xuân và những cành hoa lộc tinh khôi giữa hương trầm hòa quyện nhau như một tấu khúc nào trên thiên đường.

Tết của tuổi thơ tôi ấm cúng, đơn giản và ngây thơ như vậy. Sau này, ra ngoài biển lớn, luôn tìm những lần đi chơi xa dịp lễ, đợi Giao Thừa Tây tại khắp vài lục địa. Nhưng khi hò hét cùng bạn bè đếm chiếc cầu pha lê thả xuống ở Times Square hay tại một casino ở Vegas, Macau, Bahamas…, tôi lại thường quay mặt ngáp dài và chỉ muốn về khách sạn ngủ. Không gì có thể thay thế đêm Giao Thừa ngày xưa trong căn nhà chật hẹp cạnh vườn Tao Đàn.

Nhất là khi rời bỏ quê hương một thời gian dài, bấy giờ tôi mới hiểu những hương vị thực sự của ngày Tết. Khoảng năm 1957, một gia đình người Pháp dọn đến thuê căn nhà cạnh nhà tôi. Gia đình chỉ có 2 mẹ con: một bà giáo ngoài 40 của trường Marie Curie và đứa con gái teen trạc 15, 16. Họ sống khá khép kín dù thân thiện với hàng xóm. Bạn bè họ phần lớn là những Pháp Kiều sống quanh thành phố. Tết năm ấy, tôi ngạc nhiên khi chiều 30 Tết vẫn thấy họ ở nhà, không đi nghĩ lễ như các ngoại kiều khác.

Như thường lệ, tôi hay đạp xe đi khắp phố phường Sài Gòn vào chiều 30 Tết. Khoảng sau 5 giờ, ai đã về nhà nấy, đường xá vắng lặng lạ thường. Tôi chạy xe cả tiếng không biết mệt vì khuôn mặt yên tĩnh của không gian mới trong cái nôn nóng đợi Giao Thừa của một đứa bé. Về nhà ra sân sau cất xe, tôi chợt nghe tiếng khóc dù êm nhẹ nhưng khá rõ của bà giáo cạnh nhà. Không dám làm phiền, tôi nhè nhẹ vào nhà trong.

Một tiếng sau, tôi bẻ một cành mai trĩu hoa, vài nhánh cúc, lys, hồng…ăn trộm 2 cái bánh chưng trên bàn thờ, qua gõ cửa nhà bà giáo. Nước mắt đã khô, đứa con gái đã đi chơi đâu mất, bà ngạc nhiên cực độ khi nhận một món quà Tết từ một đứa trẻ bản xứ, không thân thiết gì lắm. Bà ôm tôi vào lòng thật lâu, rồi pha cho tôi một ly cà phê sữa, bắt tôi ngồi nghe bà vi vu đủ mọi chuyện về xứ Pháp xa xôi của bà, trong cái giới hạn lõm bõm về Pháp ngữ của tôi. Khuôn mặt bà ngời sáng, tươi đẹp (tuổi 12 thì đứa con trai nào cũng thế), và tôi thấy hương vị và ý nghĩa của Tết đang cùng về trong 2 tâm hồn già trẻ.

Sáng mồng một, khi đi ngang nhà bà, bà kêu lại và lì xì cho tôi 2 franc. Sau khi ở Mỹ về nước 11 năm sau, tôi lại tìm thấy món tiền lì xì này trong một hộp bánh LU cũ.

Nhiều năm trở lại đây, tôi ít khi ăn Tết quê hương. Không còn người thân ở quê, Sài Gòn thì vắng bóng bạn bè, hàng quán đóng cửa…tôi hay tìm đến những bờ biển êm vắng của Thái Lan hay Indonesia để tâm hồn lắng đọng vào những ngày đầu năm. Năm nay, không biết tại sao, lòng lại rộn ràng lên chút đỉnh. Có lẽ hơi lạnh của buổỉ sáng khi qua công viên, có lẽ hàng hoa cúc nhà hàng xóm vửa nở rộ vàng, có lẽ nụ cười vẫn rất trong sáng của một em học sinh trong tà áo dài trắng vừa đi ngang cổng. Tôi chợt nhớ những cái Tết của ngày xưa và tự nhủ, “thôi năm nay ăn Tết Sài Gòn nhé”.

Alan Phan

Bình luận (161)

  • kyoshiro

    Về quê mình ăn Tết là nhất ak bác!

    Reply
    • Hồng Quang

      Dù có nhiều “ý tưởng” đổi Tết Ta thành Tây thì cũng ko ai “chối cãi” được rằng Tết Việt ko bao giờ là “cũ” trong mỗi trái tim Việt… Tranh cãi làm gì chuyện CON TIM !!!

      Reply
      • Hồng Quang

        Tết xưa dưa, thịt, pháo hồng
        Nhịn ăn nhiều tuần cho mấy ngày vui.
        Tết nay uống chính, khỏi mồi
        Du xuân đón Tết mơ trời… xứ Tây ?!

        Reply
      • quankim

        tai sao moi nguoi cu tranh luan mai van de gop tet ta voi tet tay the nhi?don gian boi no se ko bao gio say ra.hay de tam tri vao viec khac di.dung la ranh roi qua day ma.

        Reply
    • Bang

      cháu muốn có một người thầy như bác, chỉ dẫn cháu trên con đường sự nghiệp để trở thành con người có ích-và thành công. Bác viết bài này rất trùng tâm sự của cháu, cháu ở nước ngoài nên không về quê ăn tết được, ko nhớ nhà nhưng cháu lại thấy đơn độc. Chúc bác mạnh khỏe.

      Reply
  • Ngoc Trinh

    Xúc động quá! Đây mới là những hạnh phúc thật sự của con người, bởi nó xuất phát từ tận đáy của trái tim và khối óc. Những cảm xúc này sẽ giúp chúng ta tưới mát những tâm hồn đang khô cằn, và đang bị sa mạc hoá bởi những thứ vật chất phù phiếm xa hoa. Cám ơn chú A Lan!

    Reply
  • me dot

    lá rụng thì về cội chứ về đâu bây giờ !

    Reply
  • HOANG

    Và lá đã rụng về cuội !!!

    Chúc chú Alan có 1 một mùa Xuân an lành và hạnh phúc ở Việt Nam

    Reply
  • ròm

    hic hic
    Alan rung rẩy 2 vai,tờ 2$ lạnh lẽo trong tay vặn vẹo rồi rớt xuống đất.
    Mình xui xẻo hơn bà đầm thuở trước.Hơn 10 năm rồi,chẳng
    có thằng con nào ghé nhà mình rước tờ 2$.
    :)

    Reply
  • Ha Thuan

    Một Chú bé hàng xóm tốt bụng ạ!

    Reply
  • Tết không cộng sản

    Chúc bác, sẽ được sớm ăn tết trên quê hương sạch bóng ……

    Reply
  • xuan tran

    chuc bac co 1 cai tet dam am o sai gon nhe!

    Reply
  • An Nguyen

    Với một tấm lòng luôn trĩu nặng với những trăn trở của quê hương, cháu tin rằng chú sẽ có những ngày tất niên tất bật vui vẻ, một đêm giao thừa ấm cúng và những ngày xuân đáng nhớ ở Quê nhà.

    Reply
  • HUONG THANH

    Đọc bài : “Hoa xuân bên trời cũ” mà lòng nghe như Xuân đang ngoài đầu ngõ!!Thích quá!

    Reply
  • Nhanonglamgiau.com

    Thật xúc động, văn của bác hay không kém nhà văn.
    Chúc bác có cái tết thật ấm cúng và hi vọng bác tìm lại được cảm giác như xưa ở SG.

    Reply
  • Nguyễn khắc Chuyên

    hihi!
    Kính chúc Bác Alan sức khỏe.
    Dù chỉ mới ra trường được ít tháng và làm nhân viên bán hàng tại một công ty gạch ngói. Với mong muốn tìm kiếm chút va chạm, thất bại, về tiền hàng, mối quan hệ, cách ứng xử. Cháu thấy thích thú, hii, mấy lần đầu khi mất tiền (dù chỉ vài triều đồng/ chuyến hàng) cháu suy nghĩ và tự trách mình rất nhiều về vấn đề tài chính, ăn nói,,, sau cháu toan tính và suy nghĩ nhiều hơn trước một chuyến hàng, Giờ vấn đề của cháu với mọi người là làm sao để họ ít bắt nạt mình.
    Tết sắp tới, mong muốn cho cá nhân và người thân thì nhiều, xong do tài chính còn rất yếu, Cháu thấy mình cần suy nghĩ và làm việc nhiều hơn nữa. Không có tiền, tâm và tầm thì bên ngoài dù có bảnh trai (ví dụ) cũng chưa thể có cô bạn thôn quê “sắc” được.
    Sức khỏe, Gia đình và người thân khỏe mạnh, BMW X5, Cô thôn nữ “sắc”, có phải là quá nhiều không Bác?
    Mong Bác giữ sức khỏe!

    Nguyễn Khắc Chuyên
    Thuận Thành, Bắc Ninh

    Reply
  • Quyen Ho

    Chào bác Alan,

    Đây là lần đầu tiên cháu comment trên trang của bác.

    Cháu muốn nói là cháu rất thich bài viết này của bác. Bài viết này của bác không động chạm đến ai, nhưng… nó chạm đến tâm hồn hàng triệu người.

    Chúc bác có một cái Tết ấm áp và an lành nơi quê nhà, sau đó là một năm mới nhiều sức khỏe và may mắn!

    Kính mến,

    Reply
  • Nguoi Ham Mo

    Con chúc chú năm nay được hưởng trọn cái Tết ở quê nhà .

    Người hâm mộ chú

    Reply
  • hoanguyen

    http://www.youtube.com/watch?v=R0Mmj_5ONh8
    Chúc Bác có một cái Tết thật đẹp!

    Reply
  • Tony Dang

    Chúc ngài Alan ăn Tết quê hương vui vẻ và đầm ấm. Nhân dịp xuân mới Quý Tỵ sắp đến, chúc ngài và gia đình một năm mới an khang, thịnh vượng, cát tường như ý; chúc cho riêng ngài sức khỏe dồi dào, nhiệt huyết tràn đầy, lạc quan và yêu đời hơn năm cũ.

    Chân thành cảm ơn những dòng chia sẻ rất sâu sắc và thực tâm của ngài trên blog này.

    Reply
  • nguyễn mai Vân

    Chào anh
    Em hay vào đọc bài của anh. Hôm nay đọc bài về tết thấy thích vì đồng cảm.
    Chúc anh đón tết ở Việt nam vui vẻ ấm cúng.

    Reply
  • Nguyễn Tiến Ngọc

    Tiết trời se lạnh, một vài nụ hoa đào trước nhà nở, ngửi mùi hương thoang thoảng cháu cũng thấy không khí của Tết rồi. Chúc bác Alan sang năm mới sức khỏe, vui vẻ đón Tết ở quê hương nhé.

    Reply
  • quoc anh

    Chúc Bác Alan ăn tết vui vẻ !

    Reply
  • BLoc

    Như đã “khủng bố” cùng các BCA. Tôi xin gửi tặng anh Alan cùng các bạn seri “Những ngày Tết lạ quanh tôi” nhân một bài báo của VnExpress đã tạo chuyên mục “Xuân quê hương”, tôi đã viết vào Xuân năm 2011.

    Mọi người Huế sống mộc mạc, chân chất, phong tục tập quán chứa đựng rất nhiều văn hoá làm người, ảnh hưởng bởi nhiều đạo giáo nhưng đa phần là của đạo Khổng, đạo Phật và cả đạo Thiên Chúa, Tinh Lành…

    Vì vậy Tết lại càng có nhiều lễ nghi hơn, mỗi gia đình có một truyền thống riêng nhưng nhìn chung đều bắt đầu từ ngày chạp mả; tất niên; đưa ông Táo về trời (tuỳ đạo giáo), vệ sinh trang hoàn nhà cửa, đi chợ hoa mua hoa Tết, quyên góp các tổ chức từ thiện nhà thờ hay chùa chiền, đi quà Tết cho cha mẹ vợ, cha mẹ chồng (ngày nay còn đi quà cho các xếp!); rồi làm mức bánh, họp”sòng” nấu bánh Tét; Ba mươi Tết: cúng rước ông bà tổ tiên đã chết về nhà (tuỳ đạo giáo), khuya đón giao thừa, đốt pháo; Mồng một Tết: lì xì chúc tụng nhau, đốt pháo đón người xông đất, đi đến nơi linh thiên (lễ chùa hay nhà thờ nhận lời răn dạy trong năm hoặc đi thăm mộ, tuỳ đạo giáo), thăm ông bà cha mẹ anh chị em ruột, họp”sòng”; Mồng hai Tết: thăm bà con, hàng xóm, bạn bè thân, thưởng ngoại du xuân; Mồng ba Tết: thăm thầy cô, bạn bè xa, thưởng ngoạn du xuân; Mồng bốn Tết gặp gỡ đồng nghiệp tại công sở, chia nhóm kéo về nhà nhau tẩy trần Tết, cúng đưa ông bà tổ tiên (tuỳ đạo giáo), kết thúc Tết.

    Tôi viết bài này trước là cảm ơn toà soạn báo VnExpress đã tạo chuyên mục “Xuân quê hương” rất nhân văn để mọi người Việt dù ở đâu, đang làm gì được trải lòng và ôn lại những kỷ niệm dẫu buồn hay vui vào những ngày Xuân về, giúp chúng ta gần lại với nhau cả về không gian lẫn thời gian, chia xẻ tình Xuân ấm áp cho những người con xa nhà, sau là góp một vài câu chuyện nhỏ về những ngày Tết lạ quanh đời tôi với độc giả, mà theo tôi ít nhiều ai cũng có những ngày Tết đặc biệt đáng nhớ trong đời như thế.

    Chuyện thứ nhất: Tết với bộ áo tang màu vàng đưa tang cố.

    Tết ấn tượng đầu tiên trong tôi là lúc tôi chưa đi học, đêm đó cùng ông bà cha mẹ về làng làm lễ đám tang ba của mệ nội tôi, tôi nhìn thấy một con bò bị cột đang chảy nước mắt mới hỏi mạ tôi sao con bò khóc vậy, mạ bảo nó khóc vì biết sắp bị đem mổ làm cỗ cúng ông cố tôi, từ đó tôi cho rằng loài vật cũng biết đau đớn lo buồn như mình.

    Sau này tôi nuôi con gì tôi cũng lo cho nó ngoài việc ăn uống còn lo nó bị lạnh, bị muỗi cắn, rồi thỉnh thoản nói chuyện với chúng và đôi lúc tìm cách hiểu chúng muốn gì.

    Tết đó tôi được mặc áo quần và cả mũ màu vàng vẫn thấy vui như mặc áo quần Tết đẹp nhưng thực ra là áo tang dành cho hàng cháu chắc. Khi đưa đám tôi được các cô chú dẫn trèo lên đỉnh núi ngự bình, nhìn xuống thấy sông Hương bao quanh Cồn Hến, thấy mọi vật nhỏ làm sao, tôi vẫn chưa hiểu được phận người cũng nhỏ bé và ngắn ngủi.

    Tôi không buồn ông cố mất mà tôi buồn vì con bò bị đem giết để cúng cố!

    Reply
    • abc

      “Mọi người Huế sống mộc mạc, chân chất, phong tục tập quán chứa đựng rất nhiều văn hoá làm người, ảnh hưởng bởi nhiều đạo giáo nhưng đa phần là của đạo Khổng, đạo Phật và cả đạo Thiên Chúa, Tinh Lành…” Có thể đổi là “một số người Huế” được không bạn? Thế còn Tố Hữu, Lê Đức Anh… bạn định xuất khẩu đi đâu đây?

      Reply
      • BLoc

        Tôi nói về người, nên ai là người Huế có nhân tính đều sống như thế cả. Nên dùng “mọi người” là vẫn đúng đó bạn.

        Reply
    • BC

      Tào lao chuyện quá khứ…

      Con vật cũng biết “tham sinh úy tử ” huống chi là con người. Ngày đó, trên tường nhà có một con nhện to, ôm một boc trứng màu trắng dưới bụng. bà chị mình xúi mình bắt để đem vô trường làm cái trò gì đó không biết. Mình sợ quá không dám bắt, cứ đứng canh nó sợ nó bỏ đi mất thì bị bà chị la. Được đâu vài phút, con nhện nó không bỏ đi mà nó chảy nước. Mình thật sự nhìn thấy nước, không biết đó là nước mắt hay là nước…t… nữa vì người ta có câu “sợ quá vãi đ… ra”. Mình kêu mấy anh chị em lại coi con nhện và cuối cùng tụi mình không bắt nó. Bữa sau thấy cái xác trứng dưới đất, tụi nhện con nở và bỏ đi đâu mất hết. Chắc là nhện mẹ biết con mình sắp nở, và chắc là nó mệt nên không thể tha nổi bọc trứng chạy đi nên dừng lại…khóc.

      Tối qua coi cuốn phim Thái Lan thời xưa thấy người ta bị tử hình bằng cách dùng gậy đánh cho chết, tội quá! Lúc cùng đường con người ta trở nên mạnh mẽ vô cùng…Sự vẫy vùng lúc sắp chết rất ư là mãnh liệt…Con người ta không cam lòng chịu chết nếu người ta nghĩ rằng người ta bị oan ức…Hiểu được điều này không dễ, phải là người có tấm lòng công minh, chính trực… Trong cuộc sống, có nhiều người không biết họ có hiểu điều này không nhỉ? Nếu hiểu thì không nên vu oan giá họa cho người khác…Hãy nên nhớ rằng mình có thể làm sai, người có thể làm sai…Nếu mình làm sai với người thì sẽ có ngày người khác làm sai với mình…Và hậu quả đó có khi còn lớn hơn chuyện mình đã làm trước đó với người…Mọi hành vi sai trái của mình đều dường như có Trời cao sắp xếp…Nói như Trưng Trắc Thanh Nga trong vở cải lương Tiếng trống Mê Linh mấy chục năm rồi mà mình còn nhớ mỗi một câu “Trời cao nhưng lưới trời lồng lộng, sẽ có người giết hắn thay ta!”. Rồi cuối cùng bà Trắc nhảy sông Hát giang tự tử. Tốt cũng chết mà xấu cũng chết! Hihihi…Như vậy là lưới trời có lỗ…thủng!!!

      Ngày đó, nhà mình có 2 con vịt con nhỏ bằng 2 nắm tay. Mình bằm xả trên tấm thớt để dưới đất. Ở VN làm gì có bàn bếp để mà chuẩn bị đồ ăn. Con vịt nó nhỏ nên nó đi dạo từ ngoài sân vào bên hông nhà rồi vào thẳng trong bếp. Nó cứ chúi mũi vào chực ăn xả mình đang bằm trên thớt. Mình sợ bằm trúng đầu nó nên hất nó ra, té ngữa nhiều lần mà nó không chừa. Tức quá, mình lấy tay kí lên đầu nó một cái cóc, nhưng mình lại nghe cái…cụp. Nó bị kí mạnh quá nên đập đầu xuống đất và nằm ngay đơ duỗi chân, giựt giựt giựt…Sợ quá, mình buông hết, ôm con vịt lên tay xoa xoa đầu cho nó…Một lúc sau nó tỉnh dậy và cả 2 con bỏ chạy ra ngoài sân hết. Nó biết sợ và biết chừa đó bạn à. Loài vật coi vậy chứ cũng khôn ra phết. Cũng biết sợ…

      Còn con người thì sao? Cũng biết sợ, cũng biết suy nghĩ…Lẽ dĩ nhiên là khôn hơn loài vật cả triệu triệu lần. Nhưng…khôn hơn mà có…ngoan hơn không? Í dà, câu hỏi này chỉ có Trời mới trả lời được mờ thôi. Ai mờ trả lời được câu này, tớ dập đầu xin bái làm sư phụ!
      27-08-2010

      Reply
  • BLoc

    Chuyện thứ hai: Tết Mậu Thân.

    Ai đã từng ở Huế vào cái Tết đó đều có một câu chuyện riêng trong đời để nhớ. Riêng tôi tuy còn nhỏ, thay vì sáng mồng một Tết đi lượm pháo sót chưa nổ, anh em tôi lại đi lượm mảnh bom và thuốc súng, rồi xem ai lượm được nhiều hơn, không khí thay mùi lưu huỳnh của pháo nổ bằng mùi thuốc súng. Lần đầu tiên tôi nhìn thấy người chết khi ba tôi bồng tôi đến nhà hàng xóm xem một anh thanh niên bị máy bay bắng chết, bên cạnh là một con chó đói đang liếm máu của anh.

    Tết vắng lặng tiếng cười đùa chỉ nghe tiếng chiu chíu của đạng bay, đầy nổi lo âu trên mặt mọi người. Cách nhà tôi chừng 50m máy bay mới thả bom và bắng rốc két, hai chị gái tôi đang ngồi chơi bài nghe tiếng ầm khủng khiếp điết cả tai, tức cả ngực, gương vỡ tứ tung, xém chết tuột vội vào hầm mà không biết đi bằng cách nào.

    Tết không khách khứa, tôi cũng không thấy ba và hai chú của tôi ở đâu, không tiền lì xi, không lời chúc tụng. Cũng lần đầu tiên tôi thấy mấy anh “Việt cọng”, cũng là người như tôi, không như tranh vẽ tuyên truyền họ ốm yếu đến nổi nhiều người cùng đu trên một cây đu đủ mà không gãy, họ cầm súng và mặt quần đùi, tôi đã hái ổ trước nhà mời họ ăn.

    Và cũng là lần đầu tiên em trai của tôi phải uống sửa pha với nước biển vì gia đình chúng tôi hoảng loạn tránh đạn bom, đi trên một tàu chiến vào Đà Nẵng. Năm đó có một câu nói của một người say ở xóm Dã Viên vừa đi vừa nói trong đạn bom, nó giúp tôi thăng bằng những khi gặp khó khăng trong cuộc sống – “Trăm triệu triệu coi như mộng”

    Hôm sau người đó bị chết, được kéo đi chôn trên chiếc xe ba gác, không biết do bên nào bắng?

    Reply
  • BLoc

    Chuyện thứ ba: Nấu bánh Tét Tết cùng ông nội tôi.

    Ông nội cùng bà nội tôi làm nghề bán chè đậu xanh xôi vò, mệ tôi (tiếng Huế chỉ bà) tay xách nách man đi bán, còn ôn (tiếng Huế chỉ ông) là người nấu. Ôn biết rõ nếp, đậu nào là ngon, vò nếp thế nào để nếp dẻo không nát vẫn giữ được mùi thơm, ngâm đậu thế nào để mày đậu tự tách dễ đãi mày (sàng lọc vỏ và vảy mầm non).

    Nghề đó giúp ôn biết rành về nếp, đậu và lá chuối nào để gói bánh Tét, lá nào để gói bánh Chưng, ủ lá ra sao để khi gói và nấu không xì nếp ra, ôn và mạ tôi là hai người buột 3 sợi lạt chính, còn chúng tôi chỉ được buột những sợi lạt còn lại. Ôn biết phải nấu bao lâu, thay bao nhiêu lần nước để bánh không bị sống lại khi để trong nhiều ngày mà ăn bánh vẫn mềm.

    Bánh Tét nhà tôi thường nấu trước Tết nhiều ngày, những năm gần đây (cũng hơn 12 năm rồi) khi những người thân hứa về, đã về đủ, là gia đình họp “sòng” để bắt đầu nấu bánh, vừa chơi bài vừa thức coi nồi bánh (thay nước, thêm củi). Ôn là người yếu nhất nhưng luôn là người cuối cùng ở lại với nồi bánh, dẫu tôi cố thức thế nào thì cũng là người thứ hai, gần như ôn không muốn ai thay thế vị trí ôn trong công việc quan trọng này, ôn nói phải nấu bánh Tét bánh Chưng để cúng ông bà mới là thành tâm.

    Năm cuối cùng trước khi ôn ngã bệnh, mắt quá mờ (ôn không có kính lão) nhưng ôn vẫn “xin” cho ôn họp “‘sòng” để thức canh lửa nước nồi bánh (lúc đó việc hạ nồi, vớt bánh đã chuyển qua ba tôi).

    Gia đình chúng tôi cũng còn duy trình thêm vài năm nấu bánh sau những năm ôn ngã bệnh nằm một chỗ, ba tôi không học được “nghề của ôn”, còn mạ tôi cũng biết chọn đậu chọn nếp chọn lá và lạc nhưng không thể thức nấu nỗi.

    Còn chúng tôi mỗi đứa mỗi phương trời khó năm nào đoàn tụ, mà có đoàn tụ thì…tệ càng tệ hơn, nói thì ai cũng biết gói biết nấu nhưng làm thì ai cũng không đứng ra làm, khoẻ nhất là đi mua bánh để cúng và tự đánh mất một nét đẹp khi đoàn tụ gia đình trong dịp Tết!

    Biết bao giờ chúng con có thể nấu lại nồi bánh Tét Tết để cúng ôn đây?

    Reply
  • BLoc

    Chuyện thứ tư: Với áo quần Tết.

    Tuôi thơ của tôi gắn liền với ngô nhà tranh vách đất, gian nhà phụ sau này mới được xây bằng tạp lô vẫn lợp tranh, nhưng nhà tôi được xem là giàu nhất xóm vì đến Tết được cha mẹ may cho mỗi người một bộ áo quần mới, chúng tôi ai cũng để dành đến sáng mồng một Tết mới dám mặc, áo dài của các chị tôi còn được ủi láng, chứ của bọ con trai chúng tôi ngay cả đường phấn của thợ may vẫn còn y nguyên.

    Thế là ba ngày Tết cứ mặc y một bộ ra đường, mà các bạn cùng xóm đều nhìn với ánh mắt thèm muốn, thật ra chúng tôi sẽ “diện” suốt một năm vì là áo trắng quần xanh để mặc đi học cho cả năm tới, tôi là con trai thì không sao chứ mấy chị của tôi thì không dám đùa nghịch vì sợ rách áo dài thì “chết!”, nói đùa không biết có phải vì thế mà con gái Huế chỉ còn cách “phải hiền thục” thôi?.

    Một đôi cái Tết chúng tôi được may áo quần loại khác áo quần đi học chỉ khi áo quần người anh, người chị mặc chật mà vẫn còn mặc được nhường lại cho người em kế, nhưng vẫn giống nhau chỉ có khác là chia làm hai phái nam, nữ mà thôi. Những lúc như rứa (như vậy) chúng tôi thấy mình được tiêu pha thật xa xỉ như thể vừa mới được ăn nể! (ăn một miếng thức ăn ngon mà không phải ăn chung với cơm).

    Đa phần người Huế nghèo nhưng họ vẫn có nhiều khoảng khắc hạnh phúc tuyệt vời bình dị như thế!

    Reply
    • BC

      Thực tập làm Bao Công.
      Mấy bữa này tự dưng mình lại hay bàn đến chuyện gà trống gà mái nhỉ? Làm mình nhớ lại cái thuở còn làm Thiên Lôi giáng quá …

      Ngày ấy mình còn nhỏ lắm, khoảng đâu mười tuổi gì đó, mình lần đầu tiên cắt cổ gà và đó cũng là lần cuối trong đời mình cắt cổ…gà. Cả nhà đi vắng, Ba mình dặn bà chị ở nhà làm gà. Bà chị cũng nhát gan nên chỉ nắm giò gà, ông anh thì nắm cánh, rồi bắt mình cầm dao…cứa. Mình khóc bù lu bù loa nhưng vẫn phải làm nhiệm vụ của…Thiên Lôi.

      Mình nhắm mắt lại, quay mặt đi và…một, hai, ba…cứa! Tội con gà dễ sợ, cứa không đúng chỗ nên khá lâu nó mới lăn quay. Rồi bà chị lại bắt mình bưng con gà bỏ vào nồi nước sôi. Trời ạ! Vừa mới bỏ vào, con gà giựt mình dậy nhảy phóc ra khỏi nồi nước sôi và lết…lết…lết, chui vào trong gầm bàn…Hình ảnh đó ăn sâu mãi vào trong tâm trí mình và từ đó không bao giờ mình dám cắt cổ gà nữa. Từ sau vụ đó, Ba mình về la và bắt bà chị làm. Ba mình nói:

      -Con gái lớn rồi mà không biết cắt cổ con gà thì làm sao mà đi làm dâu được. Thế là mình thoát nạn từ đấy!

      Cái vụ cắt cổ gà thì mình không dám chứ cái vụ…trảm là mình…ngầu lắm à! Mình rất tò mò, ai làm gì cũng đến thật gần để ngó, thậm chí muốn tham gia luôn í.

      Ba mình và một Bác nữa thực tập trảm gà trống thành “gà công công” cho mập …Tội nghiệp con gà trống ấy dễ sợ! Nó bị đem ra trảm đến 3 lần, vào 3 thời điểm, nhưng không thành công. Mỗi lần xong là Ba mình lấy chỉ khâu vết thương lại. Lần cuối cùng bắc nước sôi lên con gà hết…gáy! Mình để ý đến từng chi tiết…

      Một ngày đẹp trời, Bà ngoại cần “gà công công” để cúng tạ trời đất. Lẽ dĩ nhiên là làm sao mờ mua “gà công công” giữa đất Sài gòn vào thời điểm đó. Sau đó mình tức quá xin Bà ngoại cho mình trổ tài làm Bao Công chuyên nghề trảm…gà. Hihihi…Biết Ngoại nói sao hông?

      -Con gái con đứa gì mà nghịch tặc! Cấm con gái làm cái chuyện…động trời ấy!

      Cũng may mà mình không làm Bao Công chứ nếu không bi giờ cũng có một ít kinh nghiệm rồi hén! Nghĩ lại thấy mình cũng phá thiệt! Con nít mờ!
      26-08-2010

      Reply
    • afalibe

      “”Thế là ba ngày Tết cứ mặc y một bộ ra đường”" hi hi .. cái này giống cháu nè ..

      Reply
  • BLoc

    Chuyện thứ năm: Tiền lì xi Tết, ngưòi cho người nhận và kẻ lừa đảo con nít.

    Bọn con nít đa phần thấy khoái Tết vì đặc biệt được nhận tiền lì xì, thích nhất là được dùng tiền đó mua những cái chúng ao ước từ lâu.

    Kèm với ít tiền được ba mạ, ông bà và một số người thân lì xì mừng tuổi là những lời chúc tốt đẹp như: gắng học, chăm ngoan, biết vâng lời thầy cô cha mẹ ông bà anh chị, nhường nhịn em út, biết kính trọng người lớn tuổi hơn mình, biết thương yêu kẻ nghèo khó và không quên lời chúc sức khoẻ, ăn ngon chóng lớn… tuỳ theo năm qua mình có gì không tốt, chưa làm được thì được chúc năm tới mình phải cố gắng đạt được.

    Phần con cháu khi nhận phòng bì bằng hai tay phải nói lời cám ơn, rồi chúc lại người lớn sức khoẻ, sống lâu, đôi lúc bắt chước người lớn chúc phát lộc phát tài (vì con nít chúc thường linh nghiệm phần đầu nên năm tới có thêm em để bồng, nhưng phát tài thì chẳng thấy đâu!).

    Bây giờ người lớn làm hỏng thời khắc đẹp đó của con nít, thường cho phong bao lì xì nhiều tiền và không kèm theo lời chúc làm chúng chuyển san đánh giá ai thương chúng nhiều là cho tiền nhiều! (và có khi đó là tiền lấy lòng cấp trên củng nên!!?) chứ không còn coi trọng ý nghĩa của tập tục lì xì là động viên, khen thưởng và hướng thiện các cháu trong lời cầu chúc nữa.

    Phong bì lì xì Tết cùng anh chị em.
    Anh chị em chúng tôi xem đây là dịp duy nhất được tiêu tiền, người thì mua bong bóng, người thì mua đồ chơi, hai chị đầu tôi thường để dành tiền rồi xin thêm ba mạ cho may thêm áo dài đi học, hay mua giày dép, chị kế tôi thì dành tiền lì xì nhiều năm cuối cùng đến năm học lớp 10 cũng mua được một chiếc xe đạp mini! (có thể khi chị thi đậu vào trường Đồng Khánh ba mẹ tôi cho têm tiền mới mua nổi xe).

    Chúng tôi cũng có chơi Bầu Cua Tôm Cá Nai Gà, chơi Bài vụ, chơi Lô tô nhưng có năm hình như Tết 1970 những người làm cái chơi ăn gian làm ba chị đầu của tôi thua sạch tiền lì xì, từ đó chúng tôi không chơi các trò chơi đó với người ngoài nữa mà chơi trong gia đình như đổ Xăm hường, đánh bài Xì lác, Cạt tê, Xì tẩy, sau này có Tiến lên…tiền lì xì chạy vòng vòng trong anh chị em, cuối cùng người lớn ăn hết nhưng rồi cho lại các em.

    Phong bì lì xì Tết cùng các bà nội ngoại, cô dì.
    Người Huế chúng tôi thường dành việc lì xì cho các bà, nhà tôi có quan điểm cho tiền bọn nhỏ là làm hư chúng nên việc đó để mấy bà lo! Đôi lúc nghĩ lại cũng có thể mấy ông sợ quê vì phong bì thường rất mỏng, tuy đa số con cháu đã được nhắc nhở là đừng bao giờ mở ra xem ngay trước mặt người cho, thế những đôi khi có đứa “hư” không chờ đợi được, lở mởi ra xem, thì cái “quê” đó mấy bà phải chịu thay chồng mà thôi!

    Riêng tôi là cháu nội đức tôn nên được bà nội cho tiền lì xì nhiều nhất, không những vào dịp Tết mà cả ngày thường nữa. Bây giờ bà nội tôi đã vào tuổi thượng thọ (102 tuổi), con cháu đã có bao mừng thọ lại mệ, nhưng gặp mặt tôi mệ vẫn không quyên lì xì, chúc tôi sức khẻo và con cái tôi học giỏi.

    Những bao mừng thọ và những khoản tiền con cháu về thăm gởi mệ trong năm, mệ dùng thực hiện thói quen cho bà quét rác một ít, cho anh xích lô, xe kéo kia vài trăm, cho gia đình nghèo nọ ít ngàn trong cả ngày thường và vào dịp Tết. Năm ngoái tôi gởi mệ bao mừng tuổi, mệ nhận rồi lì xì lại con tôi, năm nay về kỵ ôn, tôi gởi nhưng mệ không nhận, ép lắm mệ nhận rồi đưa cho ba tôi ngay, cầu mong mệ không cảm thấy trước điềm xấu như chuyện bà ngoại tôi, dì ngoại tôi và cả mợ vợ cậu tôi.

    Điềm xấu tứ nhất: Bà ngoại cũng rất thương tôi, mỗi lần gánh chút trái cây trong vườn đi bán, là ghé nhà cho tôi ít tiền lẻ, sau này mệ già vào Đà Nẵng ở với con trai, trước khi mất mệ nói với cậu là có một ít tiền mệ dấu dưới gối là để dành lì xì cho tôi vào dịp Tết năm đó. Tôi biết mệ thương tôi, mệ bệnh dai dẵng và ra đi đột ngột, tôi đã không được thấy mệ lần cuối nhưng Tết năm nào tôi cũng viến thăm mộ mệ ở Huế, mệ hiền từ nên có phúc, mộ mệ được nằm dưới chân tượng Phật Bà Quang Thế Âm trên núi Ngự Bình không phải di dời do các dự án kinh tế nào.

    Điềm xấu thứ hai: Em của mệ ngoại tôi lì xì cho tôi một đồng tiền kênh nhân dịp Tết, tôi là người đầu tiên và duy nhất được mệ lì xì, không một lời chúc Tết, đã báo hiệu năm sau mệ khuất núi.

    Điềm xấu thứ ba: Năm kia mợ, vợ của cậu tôi, cũng lần đầu tiên lì xì cho tôi, không một lờ chúc Tết, đã ngã bện trầm trọng năm liệc người ở tuổi 85.

    Lúc nhỏ tôi là người nhận được tiền lì xì nhiều nhất nên tôi hư nhất nhà, cũng may lớn lên tôi không còn nhận được tiền lì xì nữa nên không con hư! Mong sao không có chuyện gì đến với mệ nội tôi trong những năm mới, để mệ gặp tôi vẫn chuyện trò, hát ca dao, nhảy tập thể dục – thật khó tin phải không khi mệ đã ở tuổi 102.

    Reply
    • afalibe

      hì hì .. sao bác làm con út mà được lì xì sướng thế, cháu cũng út mà từ nhỏ đến lớn sau khi chào hỏi tiếp khách thì ba cháu cấm 2 chị em cháu lãng vãng gần khách và phải đi đâu đó chơi,nên lì xì cũng hên xui lắm.mà tiền lì xì toàn gửi lại mẹ giữ dùm hết , lâu quá rồi cũng chẳng nhớ là bao nhiêu mà đòi nữa.. hi hi.. nhưng mà tết vẫn vui nhất là có khách đến chơi , thấy không khí náo nhiệt hẳn ra, mọi người cười nói khà khà, thoải mái lắm…3 ngày tết là khoản thời gian mà cháu ít bị ba la nhất..

      Reply
  • BLoc

    Chuyện thứ sáu: Cành Mai Tết cùng ba tôi.

    Ba tôi là trụ cột chính trong gia đình, ông làm việc công chức, trước năm 1975 lương còn khá đủ, nhưng sau 75 thì thật eo hẹp khi phải nuôi cả gia đình đông con, ông còn góp phần chăm lo nuôi cả bầy em ăn học và dựng vợ gả chồng cho các cô chú nữa.

    Gia đình chúng tôi gồm bốn thế hệ đầy đủ, ông là anh cả nên phải lo bàn thờ tổ tiên trong những ngày dỗ Tết. Ông dọn dẹp vệ sinh nhà cửa, bàn thờ, riêng đánh bóng lư hương, các cặp đèn thờ, năm nào tôi về Tết sớm thì tôi phụ giúp, còn không cũng chỉ một mình ông làm thôi, có lẽ những vật dụng thiên liên đó ông chỉ muốn để ai biết quý trọng giá trị thiên liên mới được làm.

    Nhưng để đón Tết, với ông cành Mai Huế (Mai năm cánh không nhiều hoa, dáng thẳng, có hương nhẹ) là quan trọng nhất, nếu nó tươi, nở đúng giao thừa và có nhiều bông sáu, bảy cánh thì năm đó con cháu thành đạt, làm ăn phát tài, dồi dào sức khoẻ, nếu trong ba ngày Tết mà có thêm lộc non thì năm này có thêm cháu để bồng (ông nhiều con rồi, nếu thêm con nữa thì chắc mạ tôi có mà chết!) ông thường tin có những điều báo trước như thế.

    Có năm trời rất lạnh, cành Mai ông mua về không nở bông, nướng gốc, chong đèn, ngâm nước sôi… làm cách gì đi nữa cũng không cứu nỗi, đến ba mươi Tết hoa bắt đầu rụng, lá bắt đầu héo, ông sợ điềm xui đến, phải đem vất đi. Năm đó cây Mai già ôn nội tôi trồng bên hông nhà cũng không ra hoa để có thể cưa tạm cành đem chưng bàn khách, ba tôi sợ nên không nuốn mua cành khác, ông ra sau vườn chặt một cành sum đầy quả và nụ lá non thay vào, nghĩ rằng cầu năm nay nhà mình sum vầy, tài lộc sum suê là được rồi, nhưng trong lòng cứ thấp thỏm lo lắng có chuyện chẳng lành xảy ra. Thế là năm đó ba tôi cẩn thận giữ gìn mọi thứ, nhưng rồi gần cuối năm âm lịch ôn nội tôi mất.

    Từ đó ông không cắm Mai ở bàn khách nữa. Mới gần đây kinh tế anh chị em chúng tôi khá hơn, biết ông rất thích Mai nên góp nhau chọn cho ông một chậu Mai sống, hoa tươi, sắp nở để chưng phòng khách, Mai nở đúng giao thừa, cả năm suông sẻ. Từ đó ông không chưng Mai cành nữa mà chuyển sang chưng cây, có năm hoa nở sớm nhưng không bao giờ bị khô cành, lá héo, luôn báo niềm vui, ông không còn lo Mai không nở bông, báo hiệu mệ nội tôi và gia đình có chuyện không may.

    Cành mai Tết là một dấu hiệu rất tâm linh nói về một năm mới đối với người miền Trung.

    Reply
  • Nguyễn Trực

    Cháu thích cách chia sẻ cảm xúc về ngày tết trong ký ức của Bác, Có lẽ những kỉ niệm đẹp, nhẹ nhàng của Bác đã ghi dấu tại Sài Gòn, thôi thúc Bác ăn tết ở đây. Cháu chúc Bác tết này bắt gặp được cảm xúc khiến lòng rộn ràng vui vẻ.

    Reply
  • BLoc

    Chuyện thứ bảy: Việc chuẩn bị Tết của mạ và dì tôi.

    Tôi không có kỷ niệm đặc biệt về Tết với ông ngoại, nhưng lúc nào gặp ông tôi cũng điều vui, ông đùa và chọc lét làm chúng tôi cười ngất ngưỡng, ông chọc lét mà không cần đụng đến người vẫn làm chúng tôi nhột, rồi hứa cho quà nếu chúng tôi làm ông nhột, chúng tôi chọc lét khắp người mà ông chẳng hề hấn chi.

    Ông là người theo đạo Phật từ tâm ra đến việc làm, ở đâu cũng phải có một bàn thờ Phật để ông đọc kinh hàng ngày. Ông vui đùa với chúng tôi như một trẻ nhỏ, nên lúc nhỏ tôi nghĩ ông là ông tiên. Sau này ông vào Đà Lạt rồi ra Đà Nẵng sống với các dì tôi. Không đau ốm hay phiền muộn bao giờ, ông qua đời khi đang tụng kinh sáng.

    Không biết ông ngoại tôi có “lãn trí” hồi thanh niên không mà lại làm giấy khai sinh mạ và dì tôi trùng cả họ lẫn tên. Thế là tôi có cả hai người mẹ hết sức yêu thường nuông chiều.

    Mạ tôi tằn tiện, dè xẻn để giải quyết một bài toán khó về chi tiêu, lương ít người đông giá cả năm nào củng tăng nhất là vào các dịp Tết và luôn đạt được điểm 11/10. Suốt đời chỉ biết lo cho chồng con và gia đình bên chồng, không ai trong gia đình tôi mà không quý trọng và không thương yêu mạ tôi.

    Chúng tôi gọi bằng mạ mà không gọi bằng mẹ, hay me… vì với chúng tôi từ mạ nó gắn liền với hình ảnh cây mạ lớn lên thành lúa rồi lấy thân nuôi dưỡng những hạt lúa là chúng tôi (phải là gia đình đông con như chúng tôi mới thấy cả nhà như cây lúa nhiều hạt mới phù hợp và đẹp. Chứ sau này gia đình chỉ một hai con như cảnh lúa mất mùa thì làm sao thấy no đủ đầm ấm được).

    Mạ hiện thân cho tình yêu vô bờ, hy sinh trọn vẹn, những ngày Tết có lẻ mạ có trăm tay nghìn mắt nên chuyện gì cũng vào đó, không việc nào không có tay mạ sắp đặt: bánh mức, hoa hèo, mâm cổ cúng trước, cúng sau ,cúng trời cúng đấtm cúng đưa ông Táo, cúng rướt ông bà, cúng giao thừa, cúng mồng một, mồng hai, mòng ba, mồng bốn đưa ông bà về trời, rồi lo sắm áo quần, giày dép Tết cho chúng tôi, lo tiền lì xì…nhưng cái lo đặt biệt nhất đối với tôi chính là đêm cúng đón giao thừa, mạ chuẩn bị xấp giấy vàng mã có hình người, bên ngoài có mặt áo quần giấy, đội thêm mũ Trạng nguyên, mỗi bộ như thế điều có ghi rõ họ tên chúng tôi và cả tên pháp danh được mạ tôi xin từ chùa (mặt dù con cái mỗi người mỗi hoàn cảnh, có người chẳn bao giời đi chùa hay theo đạo nào, thậm chí có người theo đạo Thiên Chúa), mạ nói đó là những thế nhân để ma quỷ đem những điều bất hạnh trong năm thay vì giây ra cho con cái của mạ thì có nơi thế để chúng quấy phá. Ngoài ra mạ bao giờ cũng cầu nguyện cho chúng tôi “luôn ăn chơi, khoẻ mạnh”. Lời cầu của mạ luôn linh nghiệm, chúng tôi ít ai đau yếu và chỉ biết ăn chơi chứ mấy ai chịu làm gì!

    Các dì tôi thì lại khác, người nào cũng giàu có, tiêu pha rộng rãi, nhờ vậy các dì cũng là một phép tính giúp mạ tôi giải quyết bài toán nan giải trong chi tiêu để đạt được điểm A+.

    Cái rộng rãi của các dì nhiều khi trở thành phung phí, nhất là dì ở Đà Lạt, thấy tôi nhác ăn và ốm yếu, tháng nào dì cũng cho xe tải chở rau củ như xu búp, cà rốt… về cho nhà tôi chỉ để bắt mạ tôi nấu nước cho tôi uống, xác cà rốt đổ đỏ lòm cả bờ hồ sau nhà. Tết dì về chơi là như năm đó chúng tôi thành dân “địa chủ”, áo quần dày dép ai thích thứ gì thì may mua theo kiểu đó, tiền lì xì di cho nhiều bằng mấy năm, chi ít dì đem về bốn phong pháo, hai phong ngắn thì cho nhà tôi, còn hai phong dài phải chặt cả cây tre treo lên mới đốt được, dì đem về nhà ngoại dưới làng để đốt đêm giao thừa và sáng mồng một Tết. Dì mở tiệc ba ngày Tết mời cả làng cùng ăn, mọi người thân quen đều được nhận bao lì xì của dì, dì xài tiền bằng chính công sức dì làm ra.

    Đời dì vất vã lắm mới có ngày đó, nên dì muốn con cháu không phải vất vã, thế là vô tình dì làm hại con cháu, con và cháu của dì đâm ra chỉ biết tiêu tiền phung phí, không chịu học hành đến nơi đến chốn, không chịu nổi khổ cực trong công việc, không biết tiết kiệm nên khi dì bị mất sạch cơ nghiệp trong đợt “đánh tư sản mại bản”, tuy có dấu được chút ít để sống thêm vài năm, dì mất với hai bàn tay trắng, con gái út của dì không còn chổ nương tựa, từ một bà chủ nhỏ nay thành có khi là một người giúp việc, nên sự cơ cực và tủi hổ càng bị nhân đôi.

    Chúng tôi những người cháu được dì lì xì hậu hỉnh, hằng năm gởi “trả” con út của dì những phong bao đó và cầu chúc con dì có được cuộc sống no ấm và bình yên hơn.

    Reply
  • BLoc

    Chuyện thứ tám: Tết bên gia đình vợ.

    Gia đình vợ tôi là công giáo chính gốc ba đời, Tết đến nhà cửa đã sạch sẽ từ hồi chuẩn bị Noel nên chỉ dọn sơ là tươm tất, những năm chưa có nhà riêng chúng tôi ở chung với ba mạ vợ (gia đình ông bà cũng là dân Huế di cư vào từ thời ông bà nội).

    Tết, chúng tôi vẫn lo sắm đầy đủ mức bánh, có năm đổ bánh thuẩn rất vui, trang hoàn hoa mỗi năm mỗi loại tuỳ sở thích, chiều ba mươi không cúng ông bà mà đi lể nhà thờ, ai không đi được thì sáng mồng một đi, nhận lời răng của Chúa để thực thi trong năm. Đêm Giao thừa cũng đốt pháo và sáng mồng một vẫn đốt pháo để đón khách đầu tiên xông đất (thường gia đình mời những người đã đem may mắn năm trước đến xông đất, nhưng đa phần không như ý, vì thường người tình cờ đến trước, do đó là vận may hay rũi của năm, có muốn xếp đặt cũng không được).

    Thay vì mỗi năm tôi phải đi Tết nhà vợ nhưng vì ở chung và sau này khi có nhà riêng thì ba mạ vợ tôi lại qua Mỹ sống với các anh chị vợ, nên tôi chưa một lần có dịp đi Tết nhà vợ. Trái lại, nhưng năm sống chung hay sau này những Tết ông bà về, chúng tôi đều nhận được lì xì gần bằng cả thu nhập một năm! Chuyện đó cũng chưa phải là tất cả để tôi kính trọng và thương yêu ông bà mà chính là cách lì xì truyền thống ít có gia đình nào giữa được.

    Bao giờ cũng vậy, dù ở chung hay ở riêng, sáng mồng một Tết mọi con cháu với áo quần diện Tết đã tập trung không thiếu người nào (chỉ trừ những ai ở xa không về được), ông bà ngồi chúng tôi đứng theo từng gia đình, mỗi người con, mỗi người cháu đều nói lời chúc tụng đẹp nhất tận đáy lòng với ông bà, nghe xong ông bà cám ơn và chúc các lời yêu mến lại trước khi đưa tặng phong bao lì xì. Giây phúc đó năm nào cũng làm tôi nghẹn ngào.

    Ông bà tuy ở Mỹ nhưng đâu phải là người giàu có, sống bằng tiền trợ cấp, dồn vài ba năm mới đủ về Tết, trút hết cho con cháu rồi tay trắng ra đi! Trong đời tôi gặp hai ông tiên thật sự đó là ông ngoại tôi và ông ngoại của con tôi, sống vui tươi, chất phát, hiền lành. Tôi cũng có hai người mạ tận tuỵ với gia đình, yêu con và hy sinh cho con hết mực. Thế giới hình như chỉ giới hạn ở những nơi có những người con của hai mạ mà thôi. Nếu xét thêm tính “binh” con bất chấp trái phải thì hai người chỉ khác nhau ở chổ ai làm bất lợi cho con của mạ tôi thì bà ghét người đó suốt đời và không bao giờ nhìn mặt, còn mạ vợ tôi thì không những ghét mà sẽ sống chết đến cùng với người đó!

    Vợ của tôi có hai tấm gương của hai bà mẹ để soi nên tôi bây giờ thật “thê thảm”, vì cô ấy yêu con theo hai cách của hai mạ cọng lại nên không còn chổ cho chồng!(đùa)

    Reply
  • BLoc

    Chuyện thứ chín: Pháo Tết và hai con của tôi.

    Hai đứa con tôi thằng đầu sinh ra trước Tết ít tháng, khi nghe pháo nổ đêm giao thừa đầu tiên trong đời, bị khói ngột ngạt, nó khóc thét và khiếp đảm, không biết ấn tượng đó có còn lưu lại trong ký ức nó không? một năm sau nhà nước cấm pháo, chúng tôi thở phào vì con mình không còn phải khiếp sợn nữa.

    Con gái sau chưa biết pháo là gì, chỉ mới mấy lần xem pháo hoa mà nó đã bắt đầu cháng, nghe thời xưa có đốt pháo đêm Giao thừa rất vui, cả thành phố, làng quê, trên cả nước, nhà nào cũng đốt pháo đón giao thừa, tiếng pháo rền vang đồng loạt làm mọi nhà phấn chấn, vui vẻ, cảm nhận được giây phút thiên liên năm củ đã qua dành cho năm mới đến. Riêng tôi có cảm giác như được xoá váng cờ mình đang bất lợi để đánh lại từ đầu với quyết tâm cẩn thận, tính toán kỹ hơn trong từng bước đi mới.

    Ngày nay cảm nhận đó không còn trong phút giao thừa nữa, phải chăn vì không còn tiếng pháo! Trước đây người dân ít đua đoài, khoe danh thì phải, nhà giàu cũng chỉ đốt pháo vừa phải, pháo không dài quá.

    Pháo thông thường là pháo Điện quang, dài khoản 0,5m đến 1,2 mét, đốt rất an toàn, thời gian nổ vừa đủ vui mà không gây cản trở giao thông. Nơi sản xuất rất an toàn chưa bao giờ nghe có cháy nổ đáng tiết. Sau này người ta thích phô trương sự thành đạt trong kinh tế thông qua dây pháo, càng ngày càng dài thêm, càng nhiều pháo tống kết đang xeng, tiếng nổ càng muốn to hơn.

    Vì siêu lợi nhuận nên nhiều nhà nhảy vào làm pháo, độ an toan không đảm bảo, cháy nổ khắp nơi. Con nít nghịch pháo nguy hiểm ném vào nhau ngay cả khi đang chạy xe trên đường, pháo trở thành nổi ám ảnh, gây phiền hà ùng tắc giao thông và là thảm hoạ với sinh mạn con người. Nhà nước không quảng nổi, cấm! nên đêm giao thừa không tiếng pháo, buồn!

    Nên chăn giải quyết từ gốc, chỉ cho sản xuất ở các cơ sở đảm bảo an toàn, chiều dài dây pháo vừa đủ như trước đây không quá 1,2m; Quy định đốt vào đêm giao thừa và sáng mồng một Tết. Phải chăng, xưa kia nhờ xông khói lưu huỳnh của pháo cả nước, cùng đốt vào đêm Giao thừa mà dịch bệnh ít hơn ngày nay!

    Thằng con đầu năm ngoái đón Tết một mình ở Singapor do bận thi không về được, nghe lại pháo Tết chắc không còn sợ nữa nhưng Tết mà xa quê, buồn “thê lương” đúng không con? Con gái sau vẫn ao ước một lần nghe pháo nổ, chứ tiếng pháo ghi âm thì cũng chỉ là một khúc nhạc Xuân thôi, còn xem pháo hao thì … không là Tết Việt sum vầy!

    Reply
    • afalibe

      hihi đi xem pháo hoa làm gì? rứa lúc nhỏ bác không đi lượm thuốc bồi ( thuốc súng ) ,bỏ vào bao bạc thuốc lá hoạc ống an ten ..đợi giao thừa đem đốt thay cho pháo hoa à…hi hi. cũng vui lắm …

      Reply
  • BLoc

    Chuyện thứ 10: Tết trại cấm Hồng Kông của em gái.

    Tôi là con cầu con khẩn, trên tôi là những người chị nên cả nhà đều mong có một thằng con trai, còn em gái tôi là con không mong mà đến vì ba mạ tôi mong được “tứ quý trai” thì nó là đứa thứ tư.

    Nó thiệt thoài đủ thứ, các chị đầu không chơi được đành phải chơi với các anh trai trong nhà, áo quần nhiều khi củng của mấy anh “truyền” lại, lúc nhỏ tôi thương nó vì là cô em gái đầu tiên của tôi. Nhờ tính cách mạnh mẻ nên nó thường có quyết định độc lập, không nhờ cậy ai, mà lại hay giúp đở người, cái đó cũng là điều tốt nhưng cũng đem lại nhiều điều thiệt thoài cho nó về sau.

    Tốt nghiệp trung cấp đo đạt bản đồ ở tận Đồng Nai, không thân không thế nên đâu dễ xin vào làm việc nhà nước được. Nó lưu lạc nhiều nơi làm đủ thứ nghề chân tay, có lần làm được nghề kế toán cho một nhà hàng ở Đà Nẵng, khi nhà hàng thua lỗ đóng cửa nó phải về giúp gia đình anh chị kế của tôi bán cà phê. Theo lời kể của nó, đỉnh điểm của bước ngoặc cuộc đời là ngày anh rễ hành hung, dọa nạt chị tôi, nó can thiệp và bị ông đuổi khỏi nhà, khi đến nhà tôi kể chuyện lại nghe một lời vô trách nhiêm, vô cảm của tôi là “đèn nhà ai nấy sáng!”, “thân ai nấy lo!”. Từ đó nó nung nấu ý chí làm giàu, nó ra Huế làm bia hơi để kinh doanh, dành giụm được một ít rồi quyết định đi vượt biên với hoài bảo làm giàu.

    Đêm đầu tiên đón giao thừa xa quê hương ở trại cấm Hồng Kông, đủ các thành phần, đủ các phận người chưa biết đi về đâu. Nó kể gần đến giao thừa, tất cả mọi người là đều như nhau, đều lấy năm trái cam để dành, sắp lên thùng giấy làm “Mâm Ngũ Quả” để cúng, cầu ông bà phù hộ cho năm tới được đi định cư nước thứ ba, bọn con trai ở trại bên cạnh thì lấy thùng sắt (không biết ở đâu) đánh theo tiếng pháo nổ: Tạch tạch tách tách… đùng. Tạch tạch tách tách… đùng, một đứa bật khóc và cả trại khóc theo!

    Đa phần bạn bè nó bị trả về, nó may mắn được một người Anh quốc lấy làm vợ! từ đó cuộc đời càng ba chìm bảy nổi, định cư ở nhiều nước, làm đủ thứ việc từ nhân viên bưu điện của một thành phố nhỏ Anh quốc, đến làm phụ bếp cho một nhà hàng ở Thụy Sỹ, có khi sống bằng tiền trợ cấp thất nghiệp, nhưng chưa bao giờ đánh mất nhân phẩm làm những chuyện phi pháp hay xâu xa.

    Vất vã là thế, nhưng nó là người giúp đở mọi anh chị em trong nhà, cả bạn bè hay nhưng người gặp cảnh bất hạnh nhiều nhất, quyết chứng minh cho tôi thấy câu tôi nói vô trách nhiệm “thân ai nấy lo!” không phải là lúc nào cũng đúng và càng không đúng với nó.

    Sau mười bảy năm lưu lạc xứ người, nó đang tiến hành các bước để về nước định cư luôn. Tuy có dành dụm được một ít, nhưng nó đã mất tuổi xuân, mất chồng, mất cở hội làm mẹ!

    Người tốt và phấn đấu với đời như nó sao vẫn không có kết cục tốt đẹp là vì sao?! May là rũi, rũi là may, không biết cái nào đúng để nói về cuộc đời của em tôi.

    Reply
  • BLoc

    Chuyện thứ 11: Rác Tết Sài Gòn cùng anh rễ tôi.

    A