Cách mạng công nghiệp “lần ba” có gì? Reviewed by Momizat on . Cách mạng công nghiệp "lần ba" có gì?   Theo McKinsey Report – Trí Thức Trẻ - Thùy An – 13/5/2014     Chìa khóa, ví tiền, kính mắt biết đâu cũng Cách mạng công nghiệp "lần ba" có gì?   Theo McKinsey Report – Trí Thức Trẻ - Thùy An – 13/5/2014     Chìa khóa, ví tiền, kính mắt biết đâu cũng Rating: 0
>>Trang chủ » Tư Duy Đại Dương » Cách mạng công nghiệp “lần ba” có gì?

Cách mạng công nghiệp “lần ba” có gì?

Cách mạng công nghiệp “lần ba” có gì?

invention

 

Theo McKinsey Report – Trí Thức Trẻ – Thùy An – 13/5/2014

 

 

Chìa khóa, ví tiền, kính mắt biết đâu cũng sẽ biến mất nhờ số hóa, ô tô xe cộ không còn cần người lái và bưu điện sẽ dùng máy bay để giao hàng?

 

-Tình trạng sử dụng tài nguyên kém hiệu quả đang diễn ra tràn lan từ điện, nước, cho tới giao thông, đường xá… Đó là lý do dẫn tới cuộc cách mạng tài nguyên làm thay đổi nền kinh tế toàn cầu trong tương lai. Hiện đã có nhiều công ty đang thực hiện cuộc cách mạng đó, và họ đã thực hiện bằng cách nào?

 

- Thay thế: Công ty Hampton Creek phát minh ra “trứng chay” làm từ thực vật với chi phí rẻ hơn để thay thế cho trứng thật.

 

- Tối ưu hóa: Hãng Komatsu tạo thị trường để các công ty thuê và cho thuê những tài sản nhàn rỗi.

 

- Ảo hóa: Nhu cầu sử dụng ô tô giảm, vì người ta có thể mua sắm, gặp gỡ, trao đổi với nhau qua thế giới ảo.

 


 

Trung bình hầu như chiếc ô tô nào cũng phải “nằm lì” tại ga ra hay bãi đỗ trong 95% suốt “cuộc đời”, và dù hầu như chiếc nào cũng có năm chỗ ngồi nhưng khi vận hành, tỉ suất sử dụng trung bình lại chưa đến hai người. Đường xá cũng đang được sử dụng một cách kém hiệu quả. Mỗi ngày tại Mỹ, thông lượng của các làn đường cao tốc chỉ đạt mức tối đa 2000 xe/giờ duy nhất một lần trên một chiều đi.

 

Rõ ràng, tình trạng sử dụng tài nguyên kém hiệu quả đang cần một biện pháp xử lý từ gốc rễ. Nếu làm được, một cuộc cách mạng trong quản lý và kinh doanh sẽ bùng nổ, mang lại những cơ hội mới đem lại lợi nhuận hàng nghìn tỉ đô và kéo nền kinh tế toàn cầu khỏi tình trạng khan hiếm tài nguyên.

 

Trong cuốn sách kinh điển “Nguồn gốc của cải của các quốc gia”, nhà kinh tế học Adam Smith đã chỉ ra ba yếu tố đầu vào chủ yếu trong kinh doanh: lao động, vốn, đất đai (được định nghĩa rộng là mọi tài nguyên sản xuất, khai thác từ đất).

 

Hai cuộc cách mạng công nghiệp thế giới đã trải qua đều chủ yếu tập trung vào lao động và vốn.

 

Cuộc cách mạng thứ nhất đem lại cho chúng ta nhà máy, xí nghiệp cùng các công ty trách nhiệm hữu hạn.

 

Nhờ cuộc cách mạng thứ hai, chúng ta có thêm xăng dầu, mạng điện, dây chuyền lắp ráp, xe hơi, nhà chọc trời trang bị điều hòa và thang máy.

 

Nhưng chưa có cuộc cách mạng nào tập trung vào yếu tố thứ ba: đất đai và tài nguyên thiên nhiên.

 

Vì thế, định hướng của cuộc cách mạng công nghiệp tiếp theo đang được hình thành ngày một rõ nét: tập trung vào sản xuất tài nguyên.

 

Cách mạng công nghiệp “lần ba” có gì?

 

Những doanh nghiệp thành công nhất trong cuộc cách mạng tài nguyên đều sử dụng đến một hay nhiều trong số năm mô hình sau:

 

Thay thế (thay những vật liệu tốn kém, cồng kềnh, khan hiếm bằng những vật liệu rẻ hơn, hiệu suất cao hơn và phổ biến hơn);

 

Tối ưu hóa (đưa phần mềm vào các ngành công nghiệp nhằm cải thiện cách thức sản xuất và sử dụng tài nguyên khan hiếm);

 

Ảo hóa (đưa mọi quy trình trên đời ra khỏi thế giới thực);

 

Tuần hoàn (tìm ra giá trị của sản phẩm sau lần sử dụng đầu tiên);

 

Giảm lãng phí (sử dụng hiệu quả hơn nhờ tái thiết kế các sản phẩm, dịch vụ).

 

Những doanh nghiệp đã và đang khai thác năm mô hình trên gồm có: Tesla Motors, Uber và Zipcar (giao thông vận tải); C3 Energy, Opower và SolarCity (về năng lượng); Hampton Creek Foods và Kaiima (nông nghiệp); Cree, DIRTT và Nest Labs (xây dựng, kiến trúc).

 

Thay thế

 

Đó là mô hình kiếm tìm và áp dụng những nguyên liệu rẻ hơn, hiệu xuất cao hơn, ít rủi ro hơn so với nguyên liệu ban đầu.

 

Trong sản xuất, sợi các-bon đã được thay thế cho các nguyên liệu cũ để giúp các công ty như Telsa, Boeing cho ra đời những chiếc ô tô hay máy bay nhẹ hơn, chạy êm hơn, hiệu suất cao hơn, tiện nghi hơn và đẹp mắt hơn.

 

Chính nguyên vật liệu đã và đang định hình lại các sản phẩm công nghiệp và tiêu dùng. Công nghệ nano kết hợp với sức mạnh xử lý của vi tính đã sinh ra một cuộc cách mạng làm thay đổi thuộc tính bề mặt, tính thấm hút, tính quang học và điện tử của nguyên vật liệu.

 

Ví dụ, than hoạt tính được làm từ hạt nano với kích thước nhỏ như lỗ chân lông có thể tùy chỉnh trong thiết kế hiện đang cải thiện hiệu suất của các thiết bị lọc nước, điện trong pin và thậm chí là khả năng lọc khí thải của nhà máy phát điện một cách đáng kinh ngạc.

 

Một công ty có tên View tại Mỹ còn đang tạo ra ”thủy tinh động” (dynamic glass) có khả năng thay đổi tính truyền dẫn đối với ánh sáng nhìn thấy được và ánh sáng vùng hồng ngoại. Nhờ công nghệ mới lạ này, cửa sổ có thể tự động hạn chế bớt ánh nắng trong ngày nóng và hấp thụ ánh nắng trong ngày rét, nhu cầu sử dụng máy sưởi và điều hòa sẽ được giảm thiểu đáng kể.

 

Ngành sản xuất thực phẩm cũng đang áp dụng mô hình thay thế.

 

Hãng Hampton Creek Foods đã phát minh ra loại trứng chay mang tên Beyond Eggs được làm từ đậu Hà Lan, lúa miến, đậu… và những thành phần khác, đem lại giá trị dinh dưỡng và mùi vị giống hệt như trứng.

 

Để cho ra một quả trứng thường, nhà chăn nuôi sẽ phải dành 70% chi phí vào cây ngô – loại cây trồng rất kỵ hạn hán, và còn phụ thuộc mạnh vào biến động giá dầu. Nhưng trứng chay của Hampton Creek ít bị ảnh hưởng bởi hạn hán hơn, không bị phụ thuộc vào các nhiên liệu sinh học hay mắc rủi ro nhiễm khuẩn ngộ độc salmonella.

 

Tối ưu hóa

 

Ứng dụng phần mềm vào các thiết bị công nghiệp truyền thống hay các thiết bị nặng là việc mà hầu hết các doanh nghiệp trên mọi cấp độ đều có thể làm.

 

Nhà sản xuất thiết bị xây dựng Komatsu của Nhật Bản đã tối ưu hóa sử dụng thiết bị bằng cách thiết lập một thị trường nhằm phục vụ khách hàng có nhu cầu thuê và cho thuê thiết bị. Doanh nghiệp đang cần sử dụng một máy xúc đất có giá 300.000 USD chỉ trong vài ngày? Komatsu sẽ giúp họ tìm xem có máy xúc nào đang nhàn rỗi hay không. Doanh nghiệp có thiết bị nhưng không sử dụng? Komatsu sẽ đi tìm giúp công ty có nhu cầu thuê.

 

Mấu chốt nằm ở chỗ, doanh nghiệp phải xác định được trong các thiết bị đang sở hữu, tài sản đắt tiền nào có thể ứng dụng được phần mềm và cảm biến, phần nào của thiết bị chỉ được sử dụng ít, thiết bị nào đang vận hành mà không cho ra chức năng hữu ích? Đó có thể là thiết bị xây dựng, container vận chuyển đang bỏ trống hoặc máy bay đang đi lòng vòng trong sân bay để chờ hết ùn tắc.

 

Ảo hóa

 

Từ 5-10 năm trước, nhiều người đã bắt đầu mất đi thói quen sử dụng máy tính bỏ túi, lịch bàn, máy ảnh, đồng hồ báo thức, album ảnh… bởi tất cả đã được ảo hóa bằng công nghệ smartphone.

 

Ảo hóa có nghĩa đưa các hoạt động ra khỏi thế giới thực. Nhưng nhiều công ty không muốn ảo hóa vì họ không muốn người dân ngưng những hoạt động đang tạo ra lợi ích cho dù chi phí sẽ giảm thiểu khi thực hiện tiến trình này.

 

Không một hãng xe hơi nào muốn người dân lái xe ít đi. Nhưng tại các nước phát triển, ví dụ như Hoa Kỳ, số dặm đường đi bằng ô tô bình quân đầu người đang giảm dần đều. Giá xăng tăng là một nhẽ nhưng bên cạnh đó người ta có thể thực hiện nhiều nhu cầu nhờ công nghệ ảo hóa thay vì đánh ô tô khỏi gara và lên đường.

 

Ví dụ điển hình là mua sắm trực tuyến, “teen” Mỹ ngày nay không thích lái xe nhiều như trước nữa dù việc có được tấm bằng lái xe từng được coi là tiêu chí của một “người trưởng thành”.

 

Skype, các phần mềm video-chat cũng giúp người ta trò chuyện, trao đổi với nhau mà không cần phải gặp mặt trực tiếp, văn phòng cũng không còn cần thiết khi nhiều ngành nghề, công việc có thể được thực hiện thông qua mạng Internet.

 

Dù có muốn hay không thì tiến trình ảo hóa vẫn sẽ diễn ra, do đó các công ty nên chuẩn bị sẵn sàng cho điều này.

 

Cuộc cách mạng tài nguyên đang gợi ra cơ hội kinh doanh lớn lao nhất thế kỷ. Doanh nghiệp nào thành công trong việc nâng cao năng suất sử dụng tài nguyên sẽ trở thành những kẻ chiến thắng của thế kỷ 21.

 

 

 

Bình luận (8)

  • Hồng Quang

    Cách mạng công nghiệp “lần ba” có Việt Nam… đang đứng ở dưới đáy hy vọng?

    Reply
  • Quang Phuoc

    Ở một góc độ nào đó nhỏ hơn, tôi coi đó là “Chiến lược thay đổi cuộc chơi trong kinh doanh” đã vận dụng rồi, nhưng môi trường VN có một sức ì kinh khủng, nhiều người chưa nhìn thấy và ủng hộ bạn, tổ chức thực hiện chưa đến nơi đến chốn … và nhiều người cho rằng đó là “điên rồ”, ngoài thị trường chưa ai làm thế bao giờ, một sự lạc lõng và niềm tin từ đám đông chưa có.

    Bạn sẽ thất bại nếu sự đam mê ấy cho dù nóng bỏng đến mức nào, nhưng cơ bản là trào lưu chưa đến, bạn sẽ giống như người tiên phong nhưng sức chịu đựng của bạn, tài lực của bạn không đủ duy trì thì cái chết non là điều dễ đến!

    Và cuối cùng, họ sẽ nói đó là chuyện dỡ hơi khi bạn thất bại! Bạn có đủ tự tin?

    Reply
    • Anthony Pham

      Thực ra, nếu bạn áp dụng các idea hay phương thức kinh doanh này ở VN thì vẫn OK, vẫn sinh lãi tốt. Tuy nhiên, thì trường VN quá bé, đối với những ai tham vọng lớn thì không đủ hấp dẫn để làm. Nhưng khi xem xét các idea để làm với thị trường quốc tế thì thấy idea nào cũng được làm cả rồi.

      Do đó, IMHO, nếu bạn kinh doanh ở VN vẫn còn rất rất nhiều cơ hội để làm, đơn giản các bạn có thể clone các business model thành công ở developed country và customize cho phù hợp với văn hoá, môi trường VN. Ngược lại, nếu bạn tiến ra biển lớn canh tranh trên phạm vi toàn cầu thì cần phải tính toán, bồi dưỡng kiến thức kỹ hơn.

      Reply
    • Ger Vie

      Tôi đồng ý phần lớn ý kiến của Quang Phuoc. Tuy nhiên, nếu tìm hiểu kỹ thì cũng không phải là không có cách để thâm nhập thị trường VN.

      Tính cách người Việt nói chung là phải nhìn thấy được cái lợi ngay lập tức. Khi đó họ sẵn sàng chấp nhận sản phẩm. Thứ hai là tính sĩ diện, và thứ ba là quảng cáo truyền miệng, rỉ tai.

      Tất nhiên là bạn phải có kế hoạch tài chính “dài hơi” thì mới “bơi” được đến lúc sản phẩm của mình thành một trào lưu.

      Reply
  • dan

    cám ơn chú đã cho con khôn thêm một chút.
    Chúc chú nhiều sức khỏe!

    Reply
  • Anthony Pham

    Cuộc cách mạng như chú nói ở trên hiện tại đã xẩy ra được một thời gian rồi, các công ty innovate theo hướng này hầu hết đã khá thành công như Uber, AirBnB, Nest Lab, …

    Về mặt sustainable innovation (cải tiến cho sản phẩm tốt hơn dựa trên các nền tảng sản phẩm mà công ty hiện đang có), phần thắng hầu hết các công ty hiện có (incumbents) sẽ chiến thắng. Một cơ hội cho các công ty mới khỏi nghiệp là tìm một mô hình kinh doanh mới (disruptive innovation) như trường hợp Uber, AirBnB như chú nói ở trên. Tuy nhiên, cháu thấy hiện tại các công ty lớn đều đã có biện pháp để đối phó với các hướng innovation này. Ví dụ như bộ phận Google X, cho phép các team nghiên cứu và triển khai các ý tưởng kinh doanh độc lập với mô hình kinh doanh cốt lõi của Google. Kết quả là các dự án như xe tự lái, Google Glass ra đời như thời gian vừa qua. Một hướng khác, là họ cũng khá agressive trong việc acquire các startup tiềm năng.

    Chú có thể gợi ý một hướng đi tốt hơn (chọn phân khúc thị trường, sản phẩm) cho các startup mong muốn cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

    Cháu cảm ơn chú.

    Reply
  • Seagull

    BCA, Please come to sign:

    WE PETITION THE OBAMA ADMINISTRATION TO:
    put sanctions on China for invading Vietnam territory with the deployment of oil rig Haiyang 981.

    https://petitions.whitehouse.gov/petition/put-sanctions-china-invading-vietnam-territory-deployment-oil-rig-haiyang-981/p2b7Rnnv

    Reply

Để lại một nhận xét

© 2014 GÓC NHÌN ALAN

Scroll to top