Tình hình kinh tế Việt Nam đang như thế nào? Reviewed by Momizat on . Tình hình kinh tế Việt Nam đang như thế nào? Tác Giả : Nguyễn Vạn Phú Một câu hỏi thường trực trong tâm trí nhiều người là sức khỏe kinh tế thực sự đang ra sao Tình hình kinh tế Việt Nam đang như thế nào? Tác Giả : Nguyễn Vạn Phú Một câu hỏi thường trực trong tâm trí nhiều người là sức khỏe kinh tế thực sự đang ra sao Rating:
>>Trang chủ » Sân Chơi Của Khách » Tình hình kinh tế Việt Nam đang như thế nào?

Tình hình kinh tế Việt Nam đang như thế nào?

Tình hình kinh tế Việt Nam đang như thế nào?

Tác Giả : Nguyễn Vạn Phú

Một câu hỏi thường trực trong tâm trí nhiều người là sức khỏe kinh tế thực sự đang ra sao mà thấy sao có nhiều dấu hiệu trái ngược nhau quá. Nhìn quanh, ai cũng nói chuyện doanh nghiệp tư nhân rơi rụng đến con số hàng chục ngàn, thậm chí cả trăm ngàn, ai cũng có quen biết với một người vừa mới thất nghiệp và ai cũng thấy làm ăn ngày càng khó khăn, thậm chí đến chỗ bế tắc. Các đại biểu Quốc hội than nghe còn bi đát hơn như “Tình hình kinh tế gay go lắm rồi”.

Nhưng lùi lại một chút, nhìn vào các chỉ số quan trọng thì thấy tình hình đang cải thiện: lạm phát được kềm chế, tỷ giá ổn định, cán cân thương mại tương đối cân bằng, xuất khẩu tăng trưởng tốt, và đặc biệt thị trường chứng khoán đang ấm dần lên.

Tìm đâu ra một góc nhìn khách quan, có thể tin cậy được!

Trong một tài liệu bằng tiếng Anh tôi được đọc qua, Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright kết hợp với Trung tâm Ash thuộc trường Harvard Kennedy School lại một lần nữa đưa ra những nhận định sắc bén, phân tích thẳng những vấn đề của nền kinh tế.

Trước hết bản báo cáo cho rằng Việt Nam vừa thoái khỏi một tình hình nguy cấp, nền kinh tế suýt đổ vỡ cách đây khoảng 12 tháng. Nhưng nền kinh tế không phải đang phục hồi mà đúng hơn là rơi vào tình trạng trì trệ kéo dài. Muốn thoái khỏi tình trạng này, Việt Nam phải dọn dẹp hệ thống ngân hàng, tiếp tục cải tổ khối doanh nghiệp nhà nước và hồi sức cho khu vực tư nhân trước khi thành tựu của 14 năm qua bị xóa sạch.

Tuy nhiên dường như không ai muốn hành động gì, không muốn thay đổi hiện trạng vì 5 nhầm tưởng (myths) khá phổ biến trong giới lãnh đạo.

-          Nhầm rằng: Khủng hoảng đã qua, tình hình đang dần cải thiện (nên không cần làm gì cả);

-          Nhầm rằng: Giải quyết nợ xấu của hệ thống ngân hàng không cần phải dùng đến ngân sách Chính phủ (nên vốn VAMC chỉ có 500 tỷ đồng);

-          Nhầm rằng: Các tập đoàn, tổng công ty có thể tự tái cấu trúc bằng các kế hoạch do chính họ soạn thảo (theo kiểu tự mình nắm đầu tóc kéo lên khỏi bùn);

-          Nhầm rằng: Có thể phục hồi khu vực tư nhân bằng các biện pháp tài khóa (giảm thuế) và tiền tệ (giảm lãi suất) (trong khi thực tế các thành tựu của Luật Doanh nghiệp đang gần như bị xóa sổ dần);

-          Nhầm rằng: Khu vực nông nghiệp có thể tiếp tục là tấm đệm, giảm sốc cho nền kinh tế, thu nhận hết lượng lao động công nghiệp bị mất việc (thực tế nền nông nghiệp rất dễ bị tổn thương, môi trường đang ô nhiễm, sức nông dân đã cạn).

Khác với lần khủng hoảng cuối thập niên 1990, lúc đó Việt Nam đã đưa ra những cải cách mạnh mẽ, nhất là việc cho ra đời Luật Doanh nghiệp năm 2000 nên kinh tế phục hồi nhanh chóng và bền vững trong nhiều năm liền, lần này chính sách chỉ thấy xoay quanh hai chuyện “nới lỏng” và “thắt chặt” nên nền kinh tế cứ giật cục, tăng trưởng cao thì lạm phát nhiều, kềm chế lạm phát thì kinh tế trì trệ. Ba chương trình cải cách lớn về doanh nghiệp nhà nước, hệ thống ngân hàng và đầu tư công hầu như chưa triển khai được gì cụ thể. Nợ xấu mà giải quyết theo cách như hiện nay chỉ là tạm thời khoanh nó lại, chuyển sang tương lai.

Nếu cứ để yên như thế này thì nền kinh tế sẽ chỉ còn tăng trưởng khoảng 3%, khó khăn kéo dài, doanh nghiệp tư nhân tiếp tục phá sản, thất nghiệp tiếp tục lan rộng.

Riêng tôi chỉ bổ sung thêm một ý: Nền kinh tế Việt Nam trước nay phát triển chủ yếu nhờ yếu tố vốn. Nay tín dụng không tăng thì làm sao có tăng trưởng? Tín dụng chắc chắn sẽ không tăng mạnh vì ngân hàng đang lo dọn dẹp lại bảng cân đối tài chính cho lành mạnh, doanh nghiệp cũng không còn sử dụng đòn bẩy nợ mạnh mẽ như trước, sức lực cũng không còn để đi vay chịu rủi ro. Nợ xấu mà giải quyết theo cách kéo dài trong năm năm thì ngân hàng càng không có sức lực hay động lực đâu để cho vay. Trong bối cảnh đó, như một quy luật bù trừ về khoản trống vốn, nhiều lãnh vực quan trọng của nền kinh tế tiếp tục rơi vào tay đầu tư nước ngoài, kể cả trực tiếp lẫn gián tiếp.

 

 

Tham gia TPP, GDP sẽ tăng bao nhiêu?

 

Mặc dù đang bận một kế hoạch làm sách nhưng không thể không nói cho rõ một con số có nguy cơ gây hiểu nhầm.

 

Đó là hiện nay một khi nói đến Hiệp định đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) người ta thường nói tham gia TPP thì Việt Nam sẽ hưởng lợi lớn như GDP sẽ tăng khoảng 11%, xuất khẩu sẽ tăng khoảng 28%.

 

Nói như thế là không có nghĩa gì cả nếu không muốn nói là dễ làm hiểu sai lệch. GDP tăng 11% rồi xuất khẩu tăng 28% là so với năm nào? Hay cứ việc tham gia TPP là GDP cứ thế tăng mỗi năm 11%, xuất khẩu mỗi năm tăng 28%?!!!

 

Thật ra đây là các con số người ta đưa ra để so sánh hai kịch bản. Lấy cột mốc là năm 2025, nếu không tham gia TPP thì GDP sẽ bằng chừng ấy, xuất khẩu sẽ bằng chừng ấy; còn nếu tham gia TPP thì GDP sẽ lên chừng này, xuất khẩu cũng lên chừng này. Tức là nếu tham gia thì GDP sẽ cao hơn không tham gia 11% và xuất khẩu cũng vậy, cao hơn 28%.

 

Cụ thể hơn, theo tính toán của GS Peter Petri (đại học Brandeis) thì năm 2025, xuất khẩu Việt Nam ước chừng 239 tỷ đô-la Mỹ nếu không tham gia TPP; còn tham gia TPP (có Nhật Bản) thì ước tính sẽ tăng lên 307 tỷ đô-la Mỹ, tức tăng 67,9 tỷ đô-la hay tăng thêm 28,4%.

 

Con số 11% ở đâu ra không biết, còn tính toán của GS Petri về GDP là như vầy: GDP 2025 không có TPP: 340 tỷ đô-la. Có TPP mà thêm Nhật tham gia nữa thì GDP năm 2025 của Việt Nam sẽ tăng thêm 35,7 tỷ đô-la Mỹ (tăng 10,5%)  lên mức 375,7 tỷ đô-la.

 

Ở đây xin lưu ý, tài liệu của Amcham khi nói đến đây thì nhầm GDP tăng 35,7% cũng là một lỗi sai bị lập đi lập lại nhiều nơi, nhiều lần.

 

Bản thân GS Petri cũng thay đổi số liệu ước tính nhiều lần với rất nhiều con số khác nhau, các con số trên là năm 2013 còn mấy tài liệu năm 2012 và 2011 thì ổng ước tính khác nữa. Và cuối cùng nếu tham gia TPP vào năm 2013 hay 2014 thì cũng đến năm 2020 mới bắt đầu thấy tác dụng lên tăng trưởng GDP hay xuất khẩu.

 

Bổ sung: Cái ở trên là do thấy nhiều nơi, mỗi khi nói về TPP, đều dùng câu đó cả. Mới nhất là trong bài viết “Bao giờ nền kinh tế Việt sẽ phục hồi?” của ông Alan Phan cũng nói: “Theo dự tính, nếu Việt Nam gia nhập TPP sau khi quốc hội Mỹ thông qua, GDP của Việt Nam có thể tăng trưởng 11% trong khi xuất khẩu gia tăng 26% mỗi năm”rất là mơ hồ.

 

Còn ông giáo sư đó tính toán như thế có đúng hay không thì làm sao mình biết được.

 

Anh Lê Hồng Giang, một chuyên gia tài chính, có ý kiến như sau:

 

Peter Petri sử dụng mô hình CGE (GTAP) để dự báo cho một số kịch bản khác nhau.  Hầu như tất cả các dự báo chính sách liên quan đến tự do hóa thương mại đều sử dụng CGE, kết quả bao giờ cũng rất lạc quan vì CGE xây dựng trên cơ sở kinh tế học tân cổ điển trong đó thuế luôn luôn có tác động tiêu cực nên giảm bớt những thứ đó bao giờ cũng giúp kinh tế tăng trưởng mạnh hơn.

 

Những con số tăng trưởng GDP và xuất khẩu do Petri tính toán đều là tương đối so với kịch bản base case, thường được giả định là kịch bản có tăng trưởng ổn định và nền kinh tế (Việt Nam và thế giới) không có các thay đổi về cấu trúc và các cú sốc bất ngờ. Bởi vậy nếu có một cuộc khủng hoảng tài chính khác nổ ra hay Việt Nam có những structural change đáng kể thì những con số nói trên không còn mấy ý nghĩa. Cứ lấy những đánh giá CGE về lợi ích của việc gia nhập WTO trước đây ra xem lại thì biết.

 

Tuy Việt Nam vẫn nên gia nhập TPP vì nhiều lý do nhưng không nên có quá nhiều kỳ vọng vào những con số tăng trưởng được quảng cáo dù về mặt định tính có lẽ đúng.

 

Bình luận (17)

  • Kiem

    Cam on tac gia da chi ra nhieu nhan xet ngan gon nhung ro rang. De xem kinh te Viet Nam di qua bao tap nhu the nao?!

    Reply
  • Bùi Ngọc Đức

    Quá hay. Bài viết rất thẳng thắn, phân tích sắc bén. Khâm phục chú Alan khi đăng bài này.

    Reply
  • Tran Thanh

    xin hỏi, tài liệu của fulbright được đề cập ở trên có thể tham khảo bản full được không? và ở đâu?
    Thank you!

    Reply
  • Tư béo

    Các bác thông cảm. Chúng ta đang thực hiện nền kinh tế thị trường nhưng định hướng xã hội chủ nghĩa. Cái nầy có một không hai trên thế giới đó nghen. Chính vị vậy mà ta phải lò dò, mò mẫm mà đi. Bao giờ dò ra được thì nền kinh tế sẽ phát triển, còn nếu dò chưa ra thì tiếp tục chờ vậy……
    Bác Phan đã nói đúng khi cho rằng đây là nền kinh tế nữa dơi, nữa chuột, và lời giải của bác ấy cũng quá đơn giản và rõ ràng: một là làm đúng với kinh tế thị trường như các nước phát triển, hai là nhà nước bao cấp toàn bộ như khi xưa vậy. Không có cách nào khác.

    Reply
  • nguyễn hồng sơn

    việt nam sẽ không ra khỏi cái vòng luẩn quẩn này đâu ! chừng nào tư duy và tầm nhìn của quan chức chính phủ vẫn kém cỏi và làm ngược đời .

    Reply
  • Nói và lờ

    Theo cháu còn cái “nhầm ” tệ hại hơn như TS Nguyễn Quang A đã từng nhận định: ĐCSVN muốn duy trì quyền lực thông qua việc nắm giữ tập đoàn tổng công ty Nhà Nước.
    Cái gì cũng quản mà trên thực tế chẳng quản được cái gì hoặc cố tình không quản. Vì không quản được nên cách giải quyết nợ xấu nhanh và gọn nhất là trảm mấy ông đứng đầu tập đoàn, tổng công ty NN rồi thay áo mới cho tập đoàn, tông công ty NN bằng những người lãnh đạo khác của ĐCSVN.
    Với cách làm này vô hình trung đẻ ra những cơ hội vàng cho tham nhũng và tiền của của Dân cứ vô tư đội nón ra đi.

    Reply
  • Tuan.maximo

    Nếu tham gia thì GDP sẽ cao hơn không tham gia 11% và xuất khẩu cũng vậy, cao hơn 28% đến năm 2015. Vậy mỗi năm chỉ tăng 11/11=1% mà thôi. Nghĩa là GDP chỉ tăng khoảng 6+1=7% năm 2014.

    Reply
  • phong

    “Cái nầy có một không hai trên thế giới đó nghen.” Tu Beo says.
    Moi nguoi thuong thich cai nguyen li “dai dong tieu di”, chu con hang hiem hoi cuc ki thi con nguoi ta hoi dau ma phi cong di tim ma ap u cho ton phi thoi gio!
    Than ai!

    Reply
    • phong

      Lai them:
      Hang hiem hoi ma quy gia, doc dao thi cung co bac “suu tam do co” di theo ma tim kiem de choi cho vui, chu hang hiem ma khong co gia tri thuc te thi co ma khung dien moi tim dung den.
      Good luck!

      Reply
  • speed

    trình độ đ h mấy bác ta cao cấp lý luận làm sao mấy bác nói sao cho em hiễu

    Reply
  • Lang

    Nếu vN Tham gia TTP thì :
    -Ngoại quốc đổ tiền vô ào ào-> chứng khoán và BĐS sẽ lại dậy sóng. “Toàn Đảng, toàn Dân” lại quyết tâm lạc quan tiến lên xhcn bằng con đường “kinh tế thị trường theo định hướng xhcn”của “đỉnh cao trí tuệ” đặc thù VN.
    - Do đòi hỏi về nhân quyền khi tham gia TTP nên giám thị trại giam sẽ bớt “quá tải”. Dân bức xúc chuyện mất đất có thể nộp đơn( kèm kịch bản) xin biểu tình hợp pháp theo qui định của Luật biểu tình.
    Túm lại là một chu kỳ mới, một “khúc quanh lịch sử” trên con đường tiến lên xhcn lại bắt đầu!
    “Tiến lên chiến sỹ đồng bào!”
    XHCN ta cùng nhào vô!

    Reply
  • nguyễn hồng sơn

    nửa dơi nửa chuột , quá đúng ! tôi ước thay máu toàn bộ lãnh đạo việt nam hoặc chí ít đưa toàn bộ họ qua mỹ học kinh tế thị trường trong vòng từ 3 đến 5 năm. ông lý quang diệu có nói rằng, hồi trẻ tôi rất mê chủ nghĩa xã hội hưng sau đó tôi thấy không phù hợp , tôi bỏ . tôi theo kinh tế thị trường …

    Reply
  • nhu

    o doi co cau noi rat hay “dung nhin thay co loi roi chui dau vao hop tac cuoi cung nhan dc con so nho hon cac nuoc lang gieng”

    Reply
  • nhu

    vn nen canh giac voi doi tac lam an nhieu hon nua,dung con so truoc mat ma doi dau tu cho nhieu

    Reply

Để lại một nhận xét

© 2014 GÓC NHÌN ALAN

Scroll to top