Bài viết

Loading

Nếu Edison Sống Ở Việt Nam

Nguyên Tác:   Lời Khai Của Bị Can

Tác giả: Trần Huy Quang

Một hôm thằng con tôi đi học về mếu máo: “Bố ơi, bố mua cho con cái bút khác chứ cái bút đang dùng vỡ cổ rồi, mực chảy nhòe nhoẹt cả tay”. Tôi đi khắp các cửa hàng mậu dịch quốc doanh không nơi nào có, hoặc có thì bán phân phối. Tôi đành phải bỏ ra sáu đồng mua cho cháu một cái “Trường Sơn” mà giá phân phối chỉ có ba đồng. Tôi căm ghét cái ba đồng ngoài giá mậu dịch ấy. Vì tôi yêu đồng tiền kiếm được bằng mồ hôi hơn cả bản thân tôi, hơn cả cuộc đời tôi. Tờ giấy bạc vào tay tôi thì khó tuột ra, vì tay tôi nhiều chai, ráp, và dâm dấp mồ hôi.

Tôi cầm cái vật nhỏ nhoi mà phải mua đắt thêm ba đồng kia, tháo tung ra. Nó là cái quái gì, chỉ có bảy bộ phận đơn giản, ba loại chất liệu mà chẳng phải trên trời cao hay dưới đất sâu, hay bên Tàu bên Tây nhập vào mới có, nó vương vãi đầy ngõ chợ. Mình không làm được chẳng qua là mình chưa chịu làm. Ý nghĩ đó tự nhiên kích thích tôi, làm tôi quay cuồng, người ngợm ngứa ngáy giống như tôi vừa nhiễm phải một chất kích thích nào đó. Ngay buổi trưa, tôi tuyên bố cho cả nhà biết là kể từ chiều nay tôi sẽ không làm bất cứ một việc gì khác, mẹ con chúng bay tự xoay xở lấy công việc, được đồng nào ăn đồng nấy. Còn tao làm gì mặc tao, cấm đứa nào hỏi. Cả nhà lo lắng đến nỗi có đứa làm rơi cả bát cơm. Nhưng thây kệ, “quyết nghị” đã ban bố rồi, không được thay đổi.

Và chiều hôm đó tôi đã đạp xe lượn khắp xó xỉnh các khu lao động, thấy các đồ nhựa hỏng vứt lay lắt không thiếu. Ngày ấy chưa ai mua đến cái mà ngày nay người ta giành giựt nhau gọi là nhựa phế phẩm, nên chưa ai đi gom nhặt. Đó là nguyên liệu, xong một khâu. Khuôn mẫu đặt thợ cơ khí là xong ngay, không bàn gì nhiều. Các chi tiết kim loại đi gia công cũng đơn giản. Cái khó là sản xuất thử. Pha chế nhựa rất khó. Phải qua hàng trăm công thức. Cái thì mềm, cái thì giòn. Cuối cùng cầm trong tay cái bút hoàn chỉnh do mình làm ra thật sung sướng như mình chết rồi được sống lại. Cả đêm không ngủ được. Sáng cầm đơn và tá bút máy lên phòng thủ công nghiệp quận xin đăng ký sản xuất. Sáng hôm ấy không hiểu sao, đi đứng như trên mây trên gió, hai lần suýt ô tô cán, ba lần định đâm vào xe người khác. Phòng thủ công vắng ngắt, những cái khoá nằm lù lù, to như cục gạch, nó cứ im ỉm, lạnh lùng trước mặt tôi đến gần hai tiếng đồng hồ mới có người tra chìa khoá cho nó. Hoá ra bây giờ mới đến giờ làm việc, lúc tôi ra đi có lẽ chưa đến năm giờ.

Tôi được mời vào phòng. Và nghe tôi đề đạt nguyện vọng, ai cũng tròn mắt ngạc nhiên, có chị há hốc mồm nhìn tôi từ đầu chí chân xem có là người bình thường hay không. Vâng, tôi rất bình thường, chỉ có điều tôi muốn được phép sản xuất bút nghiêm chỉnh. Mười hai cái bút đem theo, tôi xin được trình làng. Chúng cùng một lúc được bơm mực và thi nhau chạy trên mười hai tờ giấy. Xong việc viết thử đến phần giải phẫu. Phần này hơi lâu nhưng rồi cũng xong. Kết luận đầu tiên bằng miệng nhưng cũng đáng mừng: Bút máy kiểu “Trường Sơn” của ông Nguyễn Văn Chẩn không “mác” đạt yêu cầu sử dụng.

- Tuy nhiên, để có kết luận chính thức, thì phải qua một thời gian sử dụng đã, ít nhất là ba tháng. Họ bảo tôi.
- Còn đăng ký sản xuất? Tôi hỏi.
- Để xem sản phẩm có dùng được không rồi mới nói đến đăng ký. Nhưng ông là cá thể hay hợp tác xã?
- Thủ công gia đình.
- Tức là cá thể. Nói trước để ông khỏi phải chờ: chưa có lệnh cấp đăng ký kinh doanh cho cá thể.

Thế là sự lao tâm khổ trí gần một năm trời ném xuống sông. Thôi đành cứ chờ đợi… Cũng may, sau khi dùng thử thấy được, người ta cho đăng ký sản xuất. Đang làm ăn được, mỗi ngày ra hai trăm chiếc không đủ bán cho khách, thì bất ngờ các ông ở phòng tài chính quận Hoàn Kiếm đến khám nhà, kiểm tra đăng ký sản xuất. Tôi trình giấy tờ đủ, nhưng họ vẫn tịch thu toàn bộ công cụ, nguyện liệu, sản phẩm, thuê xe đưa về quận Hoàn Kiếm.Tôi khiếu nại, vì sao tôi ở quận Ba Đình mà Hoàn Kiếm lại bắt! Hoàn Kiếm thấy bí, bèn thương lượng với quận Ba Đình, nhưng Ba Đình, nghe đâu không làm. Thế là Hoàn Kiếm lại xe các thứ trả lại.

Sản xuất ra hàng hoá, bỏ sức lao động ra mà làm, kiếm việc cho con cháu làm, chứ đâu phải buôn lậu, tàng trữ của trộm cắp gì đâu, mà sao họ làm khó dễ đến như thế? Làm mà cũng khó, hình như không ai muốn cho mình làm. Sản xuất ra của cải, bằng các phế liệu rõ ràng ra đó, thế mà cũng gần như phạm tội.

Sau vụ phòng tài chính Hoàn Kiếm làm cái việc vô nguyên tắc ấy rồi, tôi tưởng sẽ được làm ăn yên ổn, được thảnh thơi mà nghiên cứu và cải tiến kỹ thuật để hàng hoá cho tốt. Ai ngờ đó chỉ là một khúc dạo đầu thôi, một cái đường viền. Sau này tôi còn phải trải qua những bận gian lao, tù tội gấp trăm ngàn lần như thế. Sau này tôi nghĩ lại mới thấy sợ. Những tai hoạ cứ liên tiếp, cứ dắt đẩy nhau, trước tiền đồ cho sau, tất cả như có thiên định.

Năm ấy là năm tuổi, tôi có hạn. Đầu năm tài chính Hoàn Kiếm khám nhà, thu mười trả hai, chả nghĩ đến đòi. Cuối năm Ba Đình lại khám nhà, bắt người. Tịch thu mô tơ, khuôn mẫu, mấy tạ dép đứt, mấy cân phu gia và hàng ngàn chi tiết bút. Vụ án được khởi tố. Toà án Hà nội xử 30 tháng tù vì tội tàng trữ, đầu cơ, sản xuất trái phép, vân vân …

Tôi chống án nhưng không được xử phúc phẩm. Ngồi “Hỏa Lò” mười tám tháng, ở trại Yên Bái mười hai tháng, thân tù tội cũng qua được ba mươi tháng. Nghĩ mà sợ. Tôi đâu phải là người phản nước hại dân, tôi chỉ làm ra của cải cho mọi người tiêu dùng một cách chính đáng. Ra tù, tôi vẫn ấm ức, thấy mình oan uổng. Tôi kêu oan, được Toà án tối cao xử phúc phẩm ngày 25-5-1972, án số 22 xử Nguyễn Văn Chẩn phạm tội đầu cơ. Phạt: cảnh cáo và nộp phạt một trăm đồng. Tôi thưa toà rằng như vậy tôi bị tù oan, hai năm rưỡi tôi chống án, tại sao toà không xét? Ông chánh án trả lời tôi giữa phiên toà là người ta quên. Như vậy tôi chỉ đáng cảnh cáo mà ngồi tù ba mươi tháng!

Một hôm tôi gặp lại người bạn cũ chữa xe đạp ở phố Nguyễn Thái Học. Chúng tôi nói chuyện làm ăn, ông ta khuyên tôi nên đi chữa xe đạp. Tôi thấy được và mua ngay cái khuôn hấp lốp chín. Đến lúc ấy mới biết mình mua phải khuôn tiết diện bé, rất khó làm. Tôi nghĩ mãi mới tìm ra cách lót thêm một vòng đậm. Không ngờ được cái khuôn vạn năng. Hấp và vá lốp được, thì có lẽ làm hẳn một chiếc lốp mới cũng được. Nhựa dán của tôi tuyệt vời. Nhựa sống ở bãi thải của các Nhà máy cao su rất nhiều. Còn tanh và vải.

Tôi xin nói lại: Tôi làm nghề cao su từ hồi còn nhỏ, từng mổ xẻ nhiều loại lốp ô tô, cấu tạo nó như thế nào tôi biết. Và đó là sự gợi ý có tính chất quyết định nhất: tanh và mành bóc từ lốp ô tô. Nhưng khi làm phải hỏng tới vài chục chiếc lốp mới tìm ra được cách bóc thành từng tấm mảnh như bây giờ ta thấy. Chiếc đầu tiên tôi để mép gấp ra bên ngoài, vì như thế dễ làm. Chiếc lốp ấy ra đời cũng đẹp lắm, tôi nhờ một ông xích lô lắp vào đi hộ. Bơm thật căng. Không ngờ ông ấy đi được đến Kiêm Liên thì mành bật ra, tanh ra tanh, lốp ra lốp, ông xích lô cầm một nhúm, ném toẹt vào nhà. Tôi không buồn, ngược lại, rất vui nữa là đằng khác. Vì tôi biết nó hỏng cái gì! Như vậy gấp mép ra không được mà phải gấp vào, đúng là phải gấp vào.

Làm ra chiếc lốp không khó, nhưng đạt đến độ bền như lốp “Quyết Thắng” của tôi thời tám mươi, tám mốt đó thì tôi phải qua năm năm tìm kiếm pha chế. Cái nhà mười mét vuông ở phố Nguyễn Thái Học chật quá, năm bảy lăm tôi mua một mảnh đất trong làng Ngọc Hà, năm bảy sáu xin giấy phép, năm bảy bảylàm một ngôi nhà bốn gian, lợp ngói, tường con kiến. Ở đây pha chế tìm kiếm thật yên tĩnh.
Năm tám mốt, tám hai, tám ba, những năm lốp tôi bán rất chạy, khách cứ đùa tôi là “vua lốp”. Mỗi năm xuất hai ngàn đôi cho nhà nước.

Sau khi được tặng huy chương đồng tại triển lãm Giảng Võ, báo chí động viên. Tiếng tăm, theo sau nó là tai hoạ, chữ tài liền với chữ tai. Giữa năm tám ba, tai hoạ ập xuống. Lại khám nhà. Lại niêm phong. Tôi bị bắt phải thao diễn kỹ thuật trong ba ngày trước hàng chục quan sát viên trong nghề. Không đưa ra bí quyết nghề nghiệp thì lốp không được như lốp đã bán, người ta kết tội là không phải dùng phế liệu mà dùng cao su chính phẩm, vật tư Nhà nước quản lý, để sản xuất. Sẽ rũ tù. Muốn khỏi tội thì phải tung bí quyết nghề nghiệp ra. Tôi chọn cách thứ hai và cũng là cách trung thực nhất. Thế là những bí quyết phải tung ra giữa bàn dân thiên hạ, và ai đã lợi dụng dịp này để móc kỹ thuật, tôi biết cả.

Ngày 8-7-1983, lục soát kê biên tài sản. Ngày 25-7-1983 khởi tố vụ án và bắt giam Chẩn. Ngày 27-8-1983 xử lý hành chính đặc biệt thu nhà, tài sản, công cụ, nguyên liệu, bằng một quyết định ông Nguyễn Đông ký sẵn. Vợ chồng con cái tôi tay không ra khỏi nhà. Tôi có tội xin được trừng trị bằng pháp luật. Nhưng một công dân dù có tội gì thì họ cũng có thể chịu nổi hai hình phạt thi hành cùng một lúc được. Treo cổ thì thôi chém đầu, chứ chém đầu thì không còn cổ để treo.

Tôi lại không mệt mỏi gửi đơn khiếu nại đến nhiều cơ quan pháp luật và chính quyền. Tôi được phúc tra và xem xét lại. Viện Kiểm sát tối cao yêu cầu Hà Nội ra quyết định đình chỉ điều tra Nguyễn Văn Chẩn. Nhưng cơ sở Công an Hà Nội ra quyết định miễn tố. Miễn tố là có tội nhưng miễn cho. Ai cũng biết chỉ có Viện Kiểm sát mới có quyền ra quyết định miễn tố hay chỉ điều tra. Nhưng Sở Công an cứ ra. Tại sao lại làm thế, chả nhẽ Sở Công an Hà Nội không biết luật định tổ chức? Có lẽ Sở Công an mới trả lời được. Cuối cùng Viện Kiểm sát tối cao phải ra quyết định hủy bỏ quyết định miễn tố của Sở Công an Hà Nội và ra quyết định đình chỉ điều tra, thừa nhận tôi vô tội và yêu cầu Hà Nội trả lại tài sản để tôi sản xuất. Thế nhưng bên dưới vẫn “im lặng một cách đáng sợ”.

Rồi tôi nhận được thư trả lời của ông Phương Minh Nam đề ngày 16-12-1986 nói rằng việc Hà Nội thu nhà của ông bà là đúng đắn và từ nay không có cơ quan nào giải quyết đơn khiếu tố của ông bà nữa. Lại một cái tên được ký tên và đóng dấu sẵn. Thế là tôi hết quyền khiếu tố, không biết như thế có đúng luật khiếu tố không?

Năm nay tôi lên sáu mươi, tuổi Dần. Bính Dần. Bính biến vi tù, tử vi nói vậy. Nhà tôi ngoài cái bàn thờ tổ tiên có thêm một bàn thờ nữa để thờ Công lý và Pháp luật. Mồng một, ngày rằm tháng nào tôi cũng cúng: Lạy Thánh, lạy Thần, xin Thánh thần phù hộ độ trì cho các ông quận, ông thành, ông công an, tài chính khỏa mạnh, sáng láng để làm việc cho đúng pháp luật, đừng bắt oan người dân vô tội; xin pháp luật soi sáng mọi nhà, trừng trị kẻ nhân danh cái thiện mà làm cái ác. Tôi tuy tính có keo kiệt, cầm đồng tiền đổ mồ hôi tay nhưng cũng là người lao động cật lực. Nghĩ lại đời tôi nhiều gian truân quá, có lẽ do tôi ương ngạnh. Có người khuyên tôi “chạy”, nhưng tôi không, cương quyết không, tôi không sai, việc gì phải “chạy”. Vừa tin ở Công lý, cũng vừa tiếc tiền, cả hai đều có trong tôi, mỗi bên một nửa.

Có một bà quen biết, vừa được Z.30 trả nhà, mắng tôi mà tôi thấy không giận được: “Phải chi bác phải hơn em, bác sản xuất, em buôn bán, bác nhà nhỏ, em nhà to, nhưng bác là người keo kiệt (bác đừng giận); bác cậy bác phải, bác đi đằng trước, em hơi trái em biết cái thân em phải lụy đường nào …”

Trần Huy Quang

 

 

 

 

Các bài viết liên quan:

  1. Sóng ngầm USD

Comments

  1. No Name says:

    Hoan hô CNXH! hoan ho “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”!

  2. Đọc bài của Chú Quang cháu cũng thấy buồn! Nhưng cháu không biết bây giờ Chú có tiếp tục làm nữa không?! Nếu bây giờ Chú tiếp tục, có lẽ Chú sẽ thành công! Còn nếu không, cháu cũng xin có đôi lời bình luận để góp phần an ủi Chú lúc tuổi xế chiều!
    Bàn về tự nhiên, ÂM PHÙ KINH có viết: “Thiên địa vạn vật chi đạo; vạn vật nhân chi đạo; nhân vạn vật chi đạo” (vạn vật ăn cắp của trời đất; người ăn cắp của vạn vật; vạn vật ăn cắp của người…) Như vậy Thế giới Ta bà là ăn trộm; trộm cắp là vô minh! Quan vận dụng pháp luật là trộm của người; Chú vận dụng kỹ thuật là trộm của vạn vật vậy. Đã là trộm cắp thì bị bó buộc (tù tội không kiểu này thì kiểu khác) là đương nhiên thôi. Vấn đề là tư tưởng của mình có thoải mái với con đường mình đã chọn?! Thôi thì, có trộm cắp mà phục vụ số đông thì cũng được an ủi; không nên suy nghĩ về việc có kẻ ủng hộ và kẻ ngáng đường làm gì!… Chúc Chú vui khỏe! :D

    • HQ says:

      CẨN THẬN KẺO TẨU HOẢ NHẬP MA

      Mới đọc thì tưởng TRUNG DUNG
      Đọc thêm tí nữa phát khùng phát điên
      Than ôi cái sự hàn huyên
      Sách vở bát nháo, luyên thuyên loạn đời

      • Hi hi :D ! Không bất mãn đâu nhé!
        Mình chỉ góp ý kiến để cùng tham khảo lựa chọn tư tưởng cuộc sống thoải mái hơn thôi!
        Mình có ông anh cùng thời với Mạnh Quang chật vật với Cơ chế. Song nhờ họ mà có một thời NM Xe đạp thống nhất không sản xuất phụ tùng nữa mà đặt hàng ngầm các cơ sở của Mạnh Quang và ông anh mình đấy. Và cũng nhờ họ mà các làng nghề cơ khí quanh Hà nội cải tiến được công nghệ. Hiện anh mình vẫn là nghệ nhân và vẫn còn làm việc (Nếu bạn có liên quan đến cơ khí, XD thì mời hợp tác với mình!-vuqtrung@yahoo.com), còn Mạnh Quang thì chắc bạn biết họ đã vươn lên rồi!
        Đặng Tiểu Bình 3 lần bị Mao Trạch Đông đưa đi cải tạo; rồi cũng chính Mao phục chức và tín nhiệm để Đặng thay thế Mao sau này; bởi vì Đặng có nhiểu điểm không đồng ý với Mao, nhưng không bao giờ Chống Mao!

  3. T says:

    Chuyện này mà kể thì không bao giờ hết.
    Bố mẹ tôi cũng bị, có điều nhẹ hơn ông Chẩn nhiều. Nhưng giống ở chỗ : cũng mất nồi cơm.
    Cả nhà ngồi thẫn thờ. Đói, đói triền miên. Và “tịt” luôn cả mọi ý định “xoay xở”.
    Không thể nào quên được hình ảnh bố mẹ lúc ấy.
    Không bao giờ.

    Putain (sorry !), je ne veux plus dire …

  4. DUk says:

    Hay!!!

  5. Văn Minh says:

    Mong chờ kẻ chuyên quyền ban cho công bằng. Nếu người ta vui thi có, không vui thì không có.

    Đã nghĩ ra bản thân tự vân động được trông công việc, sao lại không tự chủ về tinh thần? Ỷ lại vào sự công bằng của kẻ độc tài thì bảo sao không chết. Đây là tâm bện của dân tộc. Quá ỷ lại vào người khác, tin vào công bằng mà không hiểu công bằng đến từ đâu. Chúng ta thường tin mà không hoi tại sao lại như vậy. Đó là cái đang trách của người bị bóc lột.
    Trách mình trước sau đó trách người. Thực ra sx tập trung không phải la mục tiêu của Mác, ý tưởng chính của ông ta là: “chỉ cần nói với giới công nhân là họ bị bóc lột sẽ dẫn đến một cuộc cách mạng”. Cái họ cần là cách mạng. Sau đó là quyền và lợi quá lớn. làm vua quá thích, ai chống thì chém.

    • duc says:

      Bạn nói rất đúng đó , mong bạn nói dễ hiểu hơn để nhiều người hiểu được điều này. Cái gì cũng phải rõ ngọn nghành từ đầu như bạn lý giải thì mới hiểu thật đúng bản chất của sự việc.Mong cho các bạn trẻ hiểu được điều này…!

  6. lamnhi says:

    Nghe Bác kể chuyện đời Bác mà đau như đời mình , cháu cũng bính dần đọc xong sợ quá

  7. meto says:

    thật khâm phục ý chí sáng tạo và kiên trì của chú,
    qua câu chuyện mới hiểu được tại sao VN bây giờ sánh vai với các cường quốc 5 châu như thế nào???????

  8. trình says:

    soí không bao giờ thuong thỏ đâu , phải không bác alan

  9. Bobo_Sanlat says:

    Chuyện của “vua lốp” càng đọc càng thấy nghẹn! uất ức bị đè nén! Chắt lưỡi tiếc và xót! thương thay phận dân đen!…
    ….
    Người ta nói đó là chuyện của “đêm trước đổi mới”!

    Cái mốc “đổi mới” ấy! Đã có chưa? Hay bây giờ vẫn là “đêm trước”?…

    Có ai biết không???!!!…

    Tôi tin vào trí tuệ Việt Nam! Khi được giải thoát khỏi những cụ Lý trưởng và đám cường hào ác bá (như trong tác phẩm “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố!!!…)

    Đừng tuyệt vọng! Hãy tin tưởng!…

  10. TNJ says:

    Đến chịu các bạn nào hùa theo chỉ trích câu chuyện các đây đã ngót 30 năm, nhắc lại để làm gì hả? Cay đắng phũ phàng thì nó đã xảy ra, thế thời đã khác, tuy ko được như ý muốn nhưng ko bế tắc như xưa, thời nay mỗi người là hạt nhân của sự phát triển, đừng kêu ca kiểu này nữa, nghe mệt tai lắm.
    Đất nước nào cũng có nỗi xấu hổ của riêng họ, chẳng phải nước Mỹ vẫn thi thoảng có vị xả súng giết người hàng loạt đó sao, các bạn đừng sa đà chỉ trích vào những thứ đã lâu lắm rồi nữa.
    Mong bác Alan ít đăng những bài như thế này, hãy nói nhiều hơn câu chuyện kinh tế.

    • Thanh says:

      Bạn không nên đọc web của bác Alan Phan nữa vì những lý do: Thứ nhất, Bạn không đủ tầm để khuyên nhủ TS Alan. Thứ hai, bạn chẳng hiểu cái gì về xã hội cả vì đành rằng ở đâu trên thế giới cũng có bất công nhưng những cái đó có được nhiều người biết không? có nhiều người coi đó là bài học, nhiều người nhìn từ đó mà đấu tranh? Thứ 3, xã hội Việt Nam còn tồn tại nhiều bất công tương tự lắm vì vẫn là chế độ ấy cầm quyền, còn rất nhiều người dân còn khổ, cảm ơn TS Alan

  11. GragonV says:

    Đau đớn thay phận người tốt, người ngay

    • Tỉnh Tâm says:

      Nói vậy mà không phải vậy đâu bạn ơi.
      Nếu nói hồi cải cách ruộng đất năm 1945 làm chết và oan ức biết bao nhiêu người thì đó là lỗi cơ chế.
      Còn chuyện ông này là đi sai đường lối thì phải chịu thiệt thòi thôi (đó gọi là phạm luật). Vì có đem ra xét xử nên cũng phải dựa vào một bộ luật nào đó (có sai thì do thể chế nó quy định sai), nhưng ông này muốn đề cập đến sự làm dụng quyền lực để mưu cầu lợi ích riêng là không hoàn toàn đúng như vậy.
      Nhận xét của bạn là đúng với mọi sự với ý nghĩa Nhân bản, còn với thể chế thì ai phạm luật là người đó sai, ai biến thể áp dụng luật có lợi cho mình là người gian trá. Xét theo khía cạnh ngày nay về Luật sở hữu trí tuệ thì ông này là làm hàn giả đó… Cần thay đổi luật cho phù hợp với nhu cầu của con người, chứ đừng phạm luật chỉ vì mình nghĩ nó cần như thế, không biết bạn có hiểu ý mình không?
      Hi Ho Ha (Hỉ nộ ái)

  12. Trần Hoàng says:

    Chuyện này thường ở xã tui! Ngày xưa thời bao cấp, ông già tía tui phải nuôi gần 10 miệng ăn, cả nhà chỉ có 3 người đi làm. Ông già thì bị cấm đi làm, phải ở nhà uống nước trà với mấy ổng mỗi buổi sáng. Ngày nào cũng có 1 anh ở trển xuống ngồi uống trà với ông già tía tui. Buồn vì con nheo nhóc không có cháo mà ăn, mà bà già má tui thì phải làm 2 job thay cho ông già thì mới đủ cháo mà húp, sáng đi làm công nhân, tối đi bán chè. Thấy vậy ông già tui mới đốn cây để gom làm củi, lấy cây làm giường tủ mà bán cho người ta mới có tiền để mua chuối và khoai mì cho các ace tui ăn sáng. Nhớ lại cái cảnh đó, tui còn nổi da gà, vợ tui giờ hay hỏi tại sao anh không ăn bắp, ăn khoai mì, khoai lang, nướng lên nghe mùi ngon lắm mà. Tui nói ” a ăn đến nổi phải hát lên ” Tổ quốc ơi!!! ăn khoai mì ngán quá”, giờ nhìn thấy mấy món đó nhớ lại cái cảnh ngày xưa cứ hiện lên trước mắt”.

  13. nguyen thi thu Huong says:

    …………Bố cháu ngày ấy, cũng có 1 phần giống câu chuyện của bác trong câu chuyện này, lúc đấy cháu còn nhỏ, Cháu còn rất nhớ, và những những ký ức im đậm ấy không phai mờ vể 1 xã hội… Thật là buồn,,, Cháu nghĩ đặc thù lớn nhất là Ghen ăn tức ở….. Bóp tắc tử các sáng kiến
    Đã làm thui chột ý chí, nghị lực, khiến bao người đã buông xuôi của 1 thế hệ nói chung

    Chúc mừng bác đã vượt ngưỡng

  14. An Nguyen says:

    Có thể đây là 1 trong những lý do, lý trấu mà cho đến thế kỷ 21 này , Nền công nghiệp hiện đại …hại điện của Vn vẫn chưa thể sản xuất nổi con vít trong cái máy chụp hình Canon.

  15. Shin says:

    Phải nói như cụ Nguyễn Du: Bắt phong trần phải phong trần. Cho thanh cao mới được phần thanh cao”
    Thời nào cũng vậy thôi Ổng Chẩn ạ

  16. Tadiman893 says:

    Ở đâu cũng có sự cạnh tranh không lành mạnh cả, chỉ có là ở Việt mình những năm trước họ làm đến độ áp bức vô lý thôi. Có lẽ anh Chẩn sẽ “ổn định” hơn nếu biết chia quyền lợi cho vài người phải chia cho họ thì họ để yên mà làm, mà cống hiến, mà làm lợi cho dân ta thiếu thốn.
    Thiết nghĩ người có năng lực sáng tạo thì cũng chẳng bao giờ “chết đói” được. Nhưng nếu chúng ta cứ dùng 1 cái lồng kính để úp lên con dân Việt thì mọi người dù có sáng tạo đến đâu cũng chỉ biết nhìn ngắm bên ngoài thôi.
    Cảm ơn bài viết của anh!

  17. Nông Chí Hiếu says:

    Bác Alan kính mến!
    Đầu tiên cháu cảm ơn bác đã chia sẽ bài viết này. Thật khó để nói hết lòng ngưỡng mộ và cảm xúc của cháu đối với cụ Chẩn lúc này. Khâm phục, đau cùng số phận của một kiếp người tài hoa và trung thực. Ở một góc nhìn khác , cuộc đời của ông cụ cho cháu niềm cảm hứng sống. Chính vì lẽ ấy, cháu muốn nhờ chú cho cháu thêm các thông tin cụ thể về ông cụ Chẩn được không ạ, nếu không thì có thể cho cháu thông tin về tác giả bài viết . Cháu muốn đến gặp và nói chuyện với ông cụ. Bác có thể gửi trực tiếp vào địa chỉ mail của cháu ( trong trường hợp phải như vậy ), cháu xin cảm ơn bác. Chúc bác khang kiện.
    P/s: Cháu không thực sự giỏi trong việc viết thư cho những việc như này, mong bác hết sức thông cảm cho cháu nếu có câu từ nào đấy là không phù hợp. Một lần nữa cháu cảm ơn bác!

    • Alan Phan says:

      Chú không biết rõ. Cháu lên googletìm tên ông Chẩn hay tên tác giả

      • Nông Chí Hiếu says:

        Cháu đã tìm trên mạng rồi ạ. Nhưng không đủ thông tin cháu cần. Chắc phải nhờ thêm mấy anh bạn làm báo vậy ạ. Cháu cảm ơn chú nhé!

        • Tịnh Tâm says:

          Sao bạn không hỏi những người bà con của mình trước như các cụ Nông …, cụ Võ ….. thì biết sự thật chứ Google VN cũng đã bị kiểm duyệt rồi, còn hỏi cánh báo giới VN thì nên xem lại nghe !
          Hi hii Ho hoo Ha haa.(hỉ nộ ái)

          • Tịnh Tâm says:

            Các bác biên tập bỏ chữ CHÍ của em, thì là sao bạn Nông Chí Hiếu có bà con với cụ CHÍ được ? Hỏng mất lối chơi chữ của em rồi !!
            Ho hoo Ha haa ! (Nộ nhưng vẫn Ái)

  18. Trần Cường says:

    Cháu cũng đứng chữ Bính, cũng hơi ớn Bác ạ.
    Ông bà cháu cũng…. ‘” tự nguyện “” hiến hết tài sản, đất đai ….
    Đêm giữa ban ngày.
    Chúc Bác luôn khỏe.

  19. NVKBG says:

    Chao chu Alan! Da lau chau rat thich nhung bai viet cua chu, Thoi gian gan day chau thay rang nhung bai viet mang tinh chi trich nhieu hon xay dung. Chau la mot nguoi cuoi the he 8X o Vietnam, chau rat vui vi co 1 viet kieu van quan tam toi dat nuoc minh. Nhung xa hoi nao chang co nhung mat tot_mat xau, Viet nam cung khong ngoai le_Dac biet la giai doan dau cua 1 the che XH. The he tre nhu chau van luon rat hoan nghenh nhung tu tuong moi de giup minh va xa hoi ngay cang giau hon va tot hon. good luck

  20. Hàn Phan says:

    Nhân chuyện của Anh, nhớ lại lịch sử, có những giai đọan còn tang thương hơn nhiều, như giai đọan cải cách ruộng đất chẳng hạn. Nhiều người bị xử bắn oan uổng, vì họ sở hữu nhiều ruộng đất, cái mà các nước có kinh tế phát triển ủng hộ để có thể sản xuất lớn.
    Đến sau 1975, những nhà cải cách bị yếm thế, ngay cả Bí Thư Kim Ngọc còn phải vướng vòng lao lý.
    Còn bây giờ, mới đây thôi, một mô hình sản xuất phải chết tức tưởi vì theo chính quyền là không quản lý được, họ bơm nước cho chết hàng chục ngàn con chuột nuôi, làm chết đứng nhà đầu tư.
    Cho nên đất nước cứ lẩn quẩn nghèo đói, vì ai có ý chí muốn làm ăn cũng phải lo sợ, chỉ cần làm mếch lòng, 1 lệnh được ban ra là phút chốc trắng tay.
    Ở xứ mình, các Bác lãnh đạo chính quyền có tư duy kinh tế ít quá, nền hành chính vốn đã quan liêu, trì trệ nhưng mãi chẳng có cách nào giải quyết.
    Làm ăn ở xứ mình, lo vốn, công nghệ, thị trường, nhân sự đã quá mệt mỏi rồi
    Còn lo chính sách trên trời rơi xuống nữa

  21. DDD says:

    Chỉ thị tuyệt mật bằng miệng kiểu Z30 này đã từng được lên phim trong 1 cảnh mà tôi cực kỳ ấn tượng. Trong phim Star Wars: Revenge of the Sith, quan chưởng ấn Palpatine đưa chỉ thị cho đám người nhân bản vô tính bằng câu nói “Execute order 66″ và hậu quả là hầu hết các hiệp sĩ Jedi bị giết.

    Tuy nhiên có điểm khác là chỉ thị Z30 sau khi được thi hành ở một (hay vài nơi) thì đã bị dừng lại một cách kịp thời vì những người nhận chỉ thị không phải là Clones. Không thì không biết hậu quả đi đến đâu, núi chuyện như ông Chẩn lại càng nhiều thêm.

  22. Tran Han says:

    Mô hình quản lý kinh tế định hướng xã hội chủ nghĩa siêu việt, mô hình toàn trị làm nên thắng lợi thần thánh của dân tộc, tất nhiên mô hình nào cũng có những khuyết điểm, không may cho ai bị dính vào đúng chỗ còn chưa hoàn thiện của nó.
    Đất nước đã và đang thay đổi, đến đoạn này – những chuyện cay đắng về làm ăn được kể nhiều hơn là những ký ức đẫm máu về chiến tranh.
    Nếu trước năm 75, xã hội miền bắc được quản lý giống miền nam thì sẽ như thế nào? trước năm 75 nó đã như thế, thì phải mất vài cái “đại hội” mới thay đổi được chứ. Chuyện này không có gì lạ.

  23. Hồng Quang says:

    Nếu đời ko chữ NẾU thì … AI CŨNG GIÀU

    - Nếu ko có chiến tranh VN có thống nhất ko?
    - Nếu ko có thống nhất VN có hùng mạnh ko?
    - Nếu ko có … lãnh đạo, nước ta có giàu mạnh ko?

    KẾT: Nếu đời ko có chữ NẾU, chúng ta có sống tốt hơn ko? Tại sao cứ phải NẾU để… đổ vạ cho ngoại cảnh VÀ CHỦ NGHĨA TƯ BẢN/ ĐẾ QUỐC “thối thơm”?!!
    - “Tiên trách kỷ, hậu trách nhân”- có nghiêm khắc với bản thân thì mới mong học được điều gì đó để “thoát xác”. Còn cứ NẾU hoài thì chỉ là thân con rùa rụt cổ chờ … ăn sẵn mà thôi.

    • Tỉnh Tâm says:

      Tôi thích các bài của bạn Hồng Quang, đa phần là lạc quan và đưa ra giải pháp. Bạn dùng chữ NẾU thì tôi xin dùng chữ NHƯNG. Nhưng đến một ngày bạn sẽ không chịu nổi với mọi sự cố gắn của mình mà xã hội vẫn y nguyễn, thì bạn sẽ như ông NVThiệu nói “Nước còn tôi còn, nước mất…” thì tôi giong!. Tôi đoán một vài năm nữa bạn sẽ đi định cứ ở nước khác nếu có điều kiện như người cùng tên với bạn là Hồng Quang phóng viên thường trú của VTV ở châu Âu!
      Hi hii, Ho hoo, Ha haa (Hỉ nộ ái)

  24. abc says:

    Tôi đọc từng dòng chữ của bác mà lòng như đao thắt!!!
    Gia đình tôi cũng năm lần bãy lược giống như bác.
    Mỗi lần bị bắt thì may mà có người chú làm Cách Mạng đứng ra nói giúp (Ngưới Chú là đặc công nhưng đến chết vẫn không được công nhận. Chỉ chính quyền địa phương biết ma thôi).

    Lần 1: Sản xuất thuốc trừ sâu ==> mém o tù vì là háng quốc cấm
    Lần 2: San xất giấy trắng. nói là giấy trắng thời đó nhưng thực tế nó màu vàng rơm ==> tich thu hết
    Lần 3: San xuất thuốc lá có đầu lọc. Loại này ngày xưa ít người làm VN toàn hút thuốc Rê ==> KQ tịch thu hết, trong đó nhà tôi tiếc nhất là máy sấy thuốc, máy trộn, sáu máy dấn thuốc lá. Thời đó là cả gia tài.
    Lần 5: Ghét giờ buôn lậu Gạo nghe thì buồn cười nhưng ai thời đó mới biết tại sao phải buôn lậu! ==> lại bị bắt
    Lần 6: Buôn lậu thịt heo, cái này mà cũng phi pháp đó. => kết quả giống 5 cái trên.
    Lần 7: Trắng tay hết vốn. Lại quay về thuốc trừ sâu ” Thời đó gọi là thuốc rầy” làm dc thời gian có vốn nghĩ vì bị dí dữ quá (Buôn lậu toàn bằng xe đạp cuộc sường ngang được ông nội cho mượn)
    Lần 8: Mua gạo về nấu rượu => cha, cái này tội nặn ah nha, ngày xưa chỉ có Pháp mới độc quyền bán rượu. sau nay thì cấm cả nước nầu rượu. ==> kết quả Bị bắt trắng tay tiếp.
    Lần 9: Chứa đánh bài ……Con đường phạm pháp nhà tôi đến đây đã rõ. Vì cơ bản GD tôi không biết làm gì để nuôi 5 anh em tôi ăn học. sáng đi học chưa bao giờ nhìn thấy lại cái dồng hồ để đi đùng giờ. Chỉ cò nhớ khi mặt trời cao đến ngọn lá chuối đi học là vừa….
    Mà cũng không dám viết nhiều có khi tôi lại vào được “Đảng” thì sao ?!?
    Gia đình tôi dần lún sâu vào buôn lậu và phạm pháp……

  25. vulcan says:

    Hiện nay có 2 lĩnh vực siêu lợi nhuận nhất ở Việt Nam là…mở trường tư và xây chùa

  26. Thường dân says:

    Đây là câu chuyện cũ. Tuy nhiên cái đầu đề bài viết vẫn là vấn đề thời sự.
    Có đúng là người Việt có khả năng sáng tạo thấp? Thực ra người Việt có nhiều sáng kiến nhỏ, ít phát minh.
    Có đúng là người Việt không giám thực hiện những cái mới? Thực ra có lúc chúng ta cũng hăng hái đi khác mọi người, nhưng nhiều lúc chúng ta lại không giám áp dụng những phương pháp mới, tiến bộ, văn minh.
    Xét cho cùng, tính riêng lẻ từng người Việt không đến nỗi nào. Nhưng hợp lại thì thành dàn nhạc dở ẹc, lý do vì không biết tổ chức rõ ràng, logic, theo quy luật. Nếu nước ta có luật lệ như Singapore, thì chắc cũng có thể không ít hậu duệ Edison đâu.

  27. Thành Lê says:

    Có gì lạ, có ăn thì có … chia. Ăn mà không … chia nên bị cấm phải rồi.

  28. Nhat sinh says:

    Bố tôi năm nay đã 83 những vẫn kiên trì đấu tranh, tôi thương cho ông vì thấy ông đang đấu với cái cối xay gió!
    83 tuổi trải qua 2 cuộc kháng chiến cứu nước, nhận huy hiệu 60 năm tuổi đảng. Có lẽ đó là những gì ông tự hào và tin tưởng vào những gì ông đã cống hiến cho đất nước này. Là thương binh nặng nhưng mãi đến gần đây ông mới nhận được sự công nhận ấy và 1 chút tiền thương binh hàng tháng sau gần mấy chục năm gửi đơn từ đi khắp nơi! Trong khi những kẻ tuổi còn non choẹt đi đường bị tai nạn xe máy đã được công nhận thương binh từ lâu.
    Gần đây ông lại cặm cụi viết thư vì thấy rằng mình được trả lương không bằng 1 thằng con nít ranh. Thời còn công tác tuy không có bằng cấp tiến sĩ hay kỷ sư nhưng vì có nhiều sáng tạo, cải tiến kỷ thuật ông được làm trưởng phòng kỷ thuật của 1 xí nghiệp to. Nhưng cũng vì cái lẽ đó nên nhiều thằng ghen ghét rồi hại ông đến độ lên bờ xuống ruộng. Nhưng cũng như bác Chuẩn ông luôn nói tôi đúng tôi không sợ ai!
    Chết vì không sợ ai đó nên ông cứ lận đận, loa đao chắc cho đến lúc nhắm mắt xuôi tay.
    Bây giờ con của ông cũng đang bị cái gen của ông truyền cho!

  29. tinlon says:

    Không có cái sai hoàn toàn . Không có cái đúng hoàn toàn . Đó chính là nguồn gốc của mọi bi kịch

    Nếu tôi là nhân vật chính trong câu truyện . Có lẽ tôi sẽ làm như thế .

    Nếu tôi là nhà chức trách ở trong thời điểm đó . Tôi vẫn sẽ làm như thế .

    Vì đời là thế

  30. Tu says:

    cac chu sam qua di, vovovo cung ranh.

  31. JackZhang says:

    “Nếu Edison Sống Ở Việt Nam” thì Việt nam giống Ăng lê. PhD phải nói: rất may kiếp sau của ổng … đầu thai ở Xứ nà

  32. Tùng says:

    chú ơi, ở VN nhân tài không sống nổi đâu. Vì ở trên cao là một lũ quan chức IQ<10, cứ có ai làm được cái này cái kia là tìm mọi cách dìm hàng. Ko cho người ta sống nổi. Cho nên cùng là người Việt với nhau, nhưng người Việt ở nước ngoài đạt được cái này cái kia. Còn ở trong nước thì chán lắm. 9000 ông tiến sĩ giấy mà cả năm 2011 ko có nổi một cái bằng sáng chế. Đến là nản với cái xã hội này.

  33. Le says:

    Nhiệt tình cộng ngu dốt bằng phá hoại. Các bác quyền cao chức trọng ở nước mình không tâm, không tài, không đức cho nên Việt Nam ngày càng bệ rạc. Đáng phục thay cho sức chịu đựng của dân mình, hay là cái hèn đã ăn sâu vào gốc dễ rồi. Ôi đất nước tôi … mở cửa ra là thấy anh hùng … , bạn bè tôi, bạn bè bạn, cả cái xã hội anh hùng này ….luồn cúi trước cửa quan, ngậm miệng trước cái xấu. Việt Nam anh hùng … đến bao giờ mới hết khom lưng.

  34. hatthoc says:

    Cảm thông và cảm phục bác Chẩn. Mong rằng sự kiên trì của bác sẽ được đền đáp

  35. Luong Dinh says:

    Dat nuoc toi..co bao gio NHUC the nay khong…????

Leave Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>