Kẻ sĩ và lãnh đạo qua lịch sử Reviewed by Momizat on . Một câu châm ngôm của dân Việt khá phổ biến: “ Mất mùa thì tại thiên tai; được mùa thì bởi thiên tài đảng ta.” Giới trí thức đặc biệt của Tàu và Việt Nam cho rằ Một câu châm ngôm của dân Việt khá phổ biến: “ Mất mùa thì tại thiên tai; được mùa thì bởi thiên tài đảng ta.” Giới trí thức đặc biệt của Tàu và Việt Nam cho rằ Rating:
>>Trang chủ » Sân Chơi Của Khách » Kẻ sĩ và lãnh đạo qua lịch sử

Kẻ sĩ và lãnh đạo qua lịch sử

Một câu châm ngôm của dân Việt khá phổ biến: “ Mất mùa thì tại thiên tai; được mùa thì bởi thiên tài đảng ta.” Giới trí thức đặc biệt của Tàu và Việt Nam cho rằng tình trạng lạc hậu và chậm tiến là vì hoàn cảnh lịch sử và lý thuyết Khổng giáo.

Có phải như vậy hay không?

I. Tình trạng lạc hậu, chậm tiến của các quốc gia Nga, Tàu, Việt Nam và Bắc Hàn

Ông Gorbatchev, cựu Tổng Bí Thư Đảng Cộng sản Liên sô, tuyên bố: “Tôi đã bỏ hơn nửa đời người đấu tranh cho lý tưởng xã hội; nhưng ngày hôm nay tôi phải đau buồn mà tuyên bố rằng: chúng ta đã chỉ biết tuyên truyền và nói láo “.

Một nhân vật khác, ông Boris Eltsine, cựu Ủy viên Bộ Chính trị, đặc trách đảng ở Moscou, cựu Tổng thống Nga, sau 1989, nói về tình trạng chậm tiến ở Liên sô, trong bài diễn văn nhậm chức Tổng thống, nhiệm kỳ đầu :

 “ Vào đầu thế kỷ 20 (ông ám chỉ cuộc cách mạng 1917  – Lời tác giả bài này), nước Nga đang ở trên cùng một con tàu với thế giới. Nước Nga không phải là nước đầu tàu, nhưng cũng ở trong những toa tàu hạng nhất. Thế rồi nước Nga nghĩ rằng tự mình có thể có một đường lối phát triển riêng biệt, đã tách khỏi đoàn tàu. Không dè, nước Nga dậm chân tại chỗ. Tình trạng phát triển của Nga ngày hôm nay, so với những nước phát triển khác, bị chậm cả 50 chục năm, nếu không muốn nói là cả thế kỷ.”

Ở đây chúng ta lấy sản lượng tính theo đầu người của một số quốc gia để so sánh. Tất nhiên tiêu chuẩn dùng sản lượng cũng không chính xác lắm; nhưng đây vẫn là cách tính được nhiều người biết từ trước đến giờ. Tôi vẫn dùng con số của năm 2009, cách đây 2 năm, vì tương đối đã được kiểm chứng, thay vì những con số mới nhất bây giờ, có thể kiếm dễ dàng trên Internet, nhưng chưa được kiểm chứng.

Sản lượng tính theo đầu người của Nga là 8513 $; của Trung cộng là: 3547 $;  của Việt Nam là: 1 034 $; của Bắc Hàn là: 571 $; trong khi đó của Nam Hàn là: 17 144 $; của Đài Loan là: 17 026 $; của Singapour là: 32 713 $, của Pháp: 42 864 $, của Đức: 41 309 $, của Anh: 35 950$, của Hoa kỳ: 42 772$, của Nhật: 41 138$.

Ông Lý quang Diệu, cựu Thủ tướng Singapour, phê bình về tình trạng này: “  Tiếc cho Trung Quốc và các quốc gia khác đã chọn lầm chế độ, nên các nước mới lâm vào tính trạng lạc hậu, chậm tiến ngày hôm nay. Nhưng chúng tôi phải cám ơn các Anh, vì như vậy mà nước chúng tôi mới có ngày hôm nay.”

II.  Nguyên do tại đâu?

Tuy nhiên vẫn có người, nhất là giới lãnh đạo và trí thức cộng sản, ở Việt Nam và Trung cộng, tìm cách đổ lỗi cho ảnh hưởng của chế độ quân chủ nặng nề và tư tưởng Khổng giáo.

Điều này tôi không phủ nhận.

Quả thật, nước Tàu và Việt Nam đã bị ảnh hưởng sâu đậm bời tư tưởng Khổng và chế độ quân chủ, nhất là quân chủ tập quyền, kéo dài quá lâu, nếu chúng ta so sánh 2 nước này với Nhật, mà sản lượng tính theo đầu người hàng năm là 41 138 $,  gần gấp 40 lần của Việt Nam và mười mấy lần của Tàu.

Nếu chúng ta chấp nhận giả thuyết, theo đó nhân loại đã trải qua 5 nền văn minh: văn minh trẩy hái lúc ban đầu, con người còn ăn lông ở lỗ, hái trái cây và săn thú chung quanh hang của mình. Sau đó vì cây trái và súc vật trở nên khan hiếm, con người phải đi xa để kiếm ăn, nó bước sang nền văn minh du mục. Nhưng dù đi xa, từ từ cây trái xúc vật cũng không còn nhiều; con người bắt buộc phải trồng trọt và nuôi xúc vật để sinh sống. Nó bước sang nền văn minh trồng trọt, định cư nông nghiệp, mà mô hình tổ chức nhân xã tương ứng là chế độ quân chủ, với trật tự xã hội: “ Sĩ, nông, công, thương “: thứ nhất là sĩ tức giai tầng có học, thứ nhì là giai tầng nông nghiệp, thứ ba là những người làm công nghệ, sau cùng mới tới giai tầng nhà buôn.

Nhiều người nghĩ là trong chế độ quân chủ chỉ có 4 giai tầng này. Nhưng họ đã lầm, vì còn có giai tầng cao nhất là vua, triều đình và con cháu, đó là giai tầng quí tộc. Sĩ còn đứng dưới giai tầng này, nhất là ở Á châu, Tàu và Việt Nam.

Với nền văn minh định cư nông nghiệp, con người đã có thể thỏa mãn những nhu cầu thiết yếu của mình. Một khi những nhu cầu thiết yếu được thỏa mãn, con người bước sang đòi hỏi những nhu cầu xa xỉ, như khi tôi có thể trồng lúa mì, nhưng tôi thích ăn gạo, thì tôi trao đổi với người trồng lúa, khi tôi có thể dệt vải, nhưng tôi thích mặc lụa, thì tôi trao đổi với người dệt lụa. Con đường tơ lụa cũng như con đường buôn bán gia vị để tăng khẩu vị trong lịch sử nhân loại thành hình là vì vậy.

Với sự trao đổi thương mại, con người từ nền văn minh nông nghiệp bước sang nền văn minh thương mại. Mô hình tổ chức nhân xã tương xứng của nền văn minh thương mại, là mô hình tổ chức nhân xã tự do, dân chủ và kinh tế thị trường. Chế độ dân chủ không những được cắt nghĩa dưới khía cạnh kinh tế, vì trao đổi là phải có ít nhất 2 người, mà được cắt nghĩa cả trên bình diện triết học nhị nguyên và tâm lý, ở chỗ nếu muốn buôn bán mà “độc nguyên, chỉ có một mình, thì buôn bán với ai “, và từ chỗ trao đổi hàng hóa, bắt buộc phải có đối thoại, phải có đa nguyên.

Tinh thần dân chủ đến từ chỗ đó, vì theo như Socrate: “ Nơi nào có đối thoại, nơi đó có tiến bộ và dân chủ “.

Trong thời văn minh thương mại, con người đã phát minh ra điện, điện thoại, máy điện tóan, con người không cần phải đi xa, mà có thể ngồi một chỗ để trao đổi, con người bước sang nền văn minh thứ 5 ngày hôm nay. Đó là nền văn minh tri thức, điện tóan.

Điện toán như đã nói ở trên, còn tri thức vì với nền văn minh này, sự giàu có của một quốc gia, dân tộc không còn được định bởi quốc gia đó có nhiều đất đai và nhân công dựa trên sức mạnh bắp thịt, chân tay, mà dựa trên sức mạnh trí tuệ, đầu óc con người. Nước nào giàu có, đó là nước có một đội ngũ trí thức có nhiều phát minh sang kiế